DE EEGENWOEM. 123 



nog eeu opmerkelijk voorbeeld van dien aard: een veld, gemest met 

 mergel, was in den loop van 80 jaren door de aardwormen bedekt 

 met eene laag van gemiddeld 13 eng. duimen dikte. 



Wij behoeven nauwelijks te zeggen dat in deze voorbeelden van eene 

 eigenlijke ophooging van den bodem geen spraak is. De aardwormen 

 brengen de door hen ingezwolgen aarde van beneden naar boven ; zij 

 keeren als 't ware den grond om. De genoemde meststoffen dalen, 

 omdat de wormen den grond onder haar hebben ondermijnd; maar 

 diezelfde grond, na eerst het lichaam der wormen te hebben doorge- 

 loopen , komt nu boven op die stoffen te liggen. 



Thans heeft daewin een geschrift uitgegeven, getiteld: Vegetable 

 Mould and Earthworms , waarin hij de uitkomsten van zijne onderzoe- 

 kingen omtrent deze zaak heeft medegedeeld. Wij wenschen daarvan, 

 aan de hand van den berichtgever in The Academy , (Oct. 22. 1881, 

 pag. 313), h. n. moseley, een overzicht te geven. 



Daewin heeft langen tijd wormen in potten gadegeslagen en zijn 

 eerste hoofdstuk is gewijd aan de uiteenzetting van het daarbij opge- 

 merkte. Wij zullen daarvan alleen aanstippen wat tot dusver niet of 

 minder bekend was. Ofschoon aarddieren , kunnen zij maanden lang 

 in water blijven leven. De wandelingen , die zij in regenachtige nach- 

 ten maken , zijn soms 15 eng. ellen lang , en zij vinden dan waarschijn- 

 lijk hunne oude gangen niet weer terug, maar graven nieuwe. Uren 

 lang kunnen zij onbewegelijk even onder de buitenopening van hunne 

 gangen blijven, waarschijnlijk om de warmte te genieten. Zij beklee- 

 den hunne gangen niet alleen met de bovengenoemde slijmige stof, 

 maar ook met bladeren, en dat zeer netjes; de tusschenruimten tus- 

 schen de bladeren vullen zij aan met kleine steentjes, stukjes baksteen, 

 koraaltjes, wanneer deze nabij hun verblijf worden gestrooid enz. Of- 

 schoon zij geen oogen hebben, zijn zij niet ongevoelig voor het licht, 

 maar dit heeft eenigen tijd noodig om indruk op hen te maken en 

 moet daarbij sterk zijn. Echter is alleen het voorste uiteinde des lichaams 

 de zetel van die gevoeligheid voor het licht , hetgeen naar alle waar- 

 schijnlijkheid rechtstreeks op de hersenknoopen inwerkt. Wordt de worm 

 geheel in beslag genomen door zijne gewone bezigheden , b. v. het ver- 

 sleepen van bladeren , dan schijnt de gevoeligheid voor het licht hem 

 te begeven. Wormen die geheel in het donker bewaard worden , komen 

 toch des avonds boven den grond en trekken zich daarin gedurende 

 den dag terug. Ofschoon de wormen volkomen doof zijn, zijn zij zeer 



