PHILOTHERIE of philanthropie ? 133 



organen vorderen zoude, dan ik bij het meerendeel mijner lezers en 

 lezeressen vooronderstellen mag. Waarschijnlijk zonden de laatsten zich 

 ook al spoedig met een onwillekeurig gevoel van walging afkeeren van 

 de alleen door talrijke vivisectiën mogelijk gemaakte ontdekking van 

 den waren bloedsomloop in al zijne bijzonderheden door itarvey, van 

 den invloed der vasomotorische zenuwen op de werking van verschil- 

 lende organen door claude bernard , en tal van andere hoogst gewich- 

 tige ontdekkingen, waardoor een juister inzicht gegeven is in den gang 

 der levensverschijnselen niet enkel van den gezonden , maar ook van 

 den zieken mensch. Terwijl vroeger de geneeskundigen meerendeels in 

 den blinde rondtastten en hunne kunst ter nauwernood op den rang 

 van wetenschap aanspraak maken kon, is zij tegenwoordig, sedert zij 

 de experimenteele methode heeft toegepast, die in de 'zuivere natuur- 

 wetenschappen zoo voortreffelijke resultaten heeft geleverd , op eenen 

 weg die haar daartoe meer en meer verheft. Niet enkel de behandeling 

 van zieken, maar vooral ook het voorkomen van ziekten, de hygiëne, 

 heeft de vrachten dier vermeerderde kennis geplukt. In alle beschaafde 

 landen is het sterftecijfer merkelijk gedaald. En al blijven er vele ziek- 

 ten over, waarvoor, zooals men zegt, geen kruid gewassen is, toch 

 biedt de tegenwoordige geneeskunde talrijke vroeger onbekende midde- 

 len aan om het lijden te verzachten , middelen die altijd het eerst op dieren 

 beproefd zijn , ten einde zich te verzekeren dat en hoe die middelen 

 zonder gevaar kannen worden aangewend. Ook de chirurg verricht thans 

 met vaste hand operatiën , die men vroeger voor te levensgevaarlijk 

 hield om deze te durven ondernemen, maar waartoe de op dieren ver- 

 kregen oefening en kennis van de te nemen voorzorgen hem thans in 

 staat stellen. Menig kostbaar leven, waaraan men vroeger moest wan- 

 hopen , wordt daardoor gered. 



En welke gevolgen heeft nu de invoering der zoo vurig verlangde 

 wet in Engeland , die ook sommigen hier te lande zouden wenschen toege- 

 past te zien ? Uit de menigvuldige op het medisch congres te Londen 

 geuite klachten , willen wij er slechts een paar als voorbeelden aan- 

 halen. 



Een geneesheer had een patiënt die aan tetanus leed , eene ziekte die 

 gewoonlijk binnen korten tijd doodelijk afloopt. Hij had in een tijd- 

 schrift gelezen dat tetanus kan genezen worden door onderhuidsche 

 inspuiting van zeker middel, doch dat zelf een vergift is. Hij wilde 

 zich derhalve, alvorens het op den zieke aan te wenden, vergewissen 



