138 PHILOTHÉRIE EN PHILANTHROPIE ? 



dig gevecht terugkeerden, terwijl de overigen gedood, zieltogend of 

 meer of minder zwaar gewond op het slagveld uitgestrekt lagen , men- 

 schen en dieren tot dooreen gewarde, bloedige klompen opeen gesta- 

 peld ; — verzuim vooral niet de achter de linien opgestelde ambulan- 

 ces, de geïmproviseerde hospitalen in dorspkerken en boerenschuren 

 in uwe gedachten binnen te treden, daar waar de officieren van ge- 

 zondheid hun bloedig werk doen, waar honderden gekwetsten kermend 

 elk hun beurt afwachten, om..., doch genoeg, ik wil uw zenuwgestel 

 op geen te zware proef stellen, door in eene nadere schildering te 

 treden van al de daar te aanschouwen akeligheid, van die tooneelen 

 van ellende, van lijden van menschen en ook van dieren, in vergelij- 

 king waarvan al de vivisectien in al de laboratorien van Europa en 

 Amerika een niets beteekenend schouwspel zijn. 



Toch verklaart gij u bereid al die afschuwelijke tooneelen bijtewo- 

 nen en er zelf een actief deel aan te nemen, wanneer plicht dit van 

 u vordert. Welnu mijnheer, de geneeskundigen, die vivisectien ver- 

 richten , doen deze in de overtuiging dat hun plicht deze van hen eischt. 



Het zoude kunnen gebeuren, dat gij zelf eenmaal gewond ter neder 

 laagt, en dan zult gij de mannen, die door hunne proeven op levende 

 dieren de middelen gevonden hebben om u en uwe kameraden het 

 leven te redden, in stilte zegenen. 



Evenmin als de dweepende kwaker, ofschoon met de in zijn oog 

 beste bedoelingen , het recht heeft u te berispen , dat gij als krijgsman 

 zult doen wat plicht u voorschrijft, evenmin hebt gij recht over vivi- 

 sectien en bijgevolg over vivisectors een oordeel uit te spreken. 



Natuurlijk kent gij de vivisectie alleen van hooren zeggen en uit de 

 beschrijvingen en afbeeldingen, die daarvan in kleine geschriften wor- 

 den gegeven. Deze onder de oogen van het groote publiek gebrachte 

 geschriften en platen hebben veel kwaads en weinig of geen goeds ge- 

 sticht. Gewoonlijk worden daarin zeer overdreven, dikwijls geheel on- 

 juiste en zelfs onware ' voorstellingen gegeven , blijkbaar met het doel 

 om het onnadenkend maar medelijdend publiek tegen degenen , die zulke 

 gruwelen bedrijven , in het harnas te jagen. In Engeland is dit middel 

 op groote schaal door de Antivivisection- Society , aan welke het niet aan 

 geldmiddelen ontbreekt, in praktijk gebracht, en, zooals men weet, 



1 Een voorbeeld hiervan, dat men bijna vermakelijk zoude noemen, indien het niet 

 eene zoo ernstige zaak betrof, vindt men in mijn tweede opstel, Albnm 1874, bl. 170. 



