OUDERS EN KINDEREN. 153 



Waar zijn al die gebreken en onvolkomenheden onder de dieren te vin- 

 den ? Neen waarlijk , wij zouden een kat , die met het volste vertrouwen 

 luchtsprongen maakt op een dakgoot, een vos, een marter, een hert, die 

 onvermoeid loopen, springen en zwemmen, die met een oogopslag alles zien 

 op het veld om hen heen , wij zouden deze dieren gelijk moeten geven , als 

 zij met minachting neerzagen op een wezen , dat zulk een prachtig lichaam 

 bezit als een mensch, en het door verwaarloozing en slechte behande- 

 ling zoo door en door bederft. Met het oog uitsluitend op het lichaam 

 gericht , moeten wij erkennen , dat de eer van de familie te zijn aan 

 onze zijde is en niet aan die van den vos of de kat. In vroeger tijden, 

 toen de Olympische spelen der Grieken en later de tournooien der 

 ridders de uitdrukking van de cultuur en de achting voor 't lichamelijk 

 voortreffelijke waren, was 't zeker veel beter gesteld. Elk licht werpt 

 een schaduw. De beschaving heeft den menschelijken geest verrijkt , 

 maar ten koste van de schoonheid en de kracht van het lichaam. 



Nu ja, een vos, een marter, een kat, die wil een mensch nog wel 

 hooren prijzen, al moet hij zelf er een veer bij laten zitten. Hij weet, 

 dat ieder inziet dat er zooveel anders is, waarin hij die dieren in hooge 

 mate overtreft , maar een aap is te menschelijk , om er veel goeds 

 van te vertellen. 



't Is waar, een aap heeft veel, dat ons afstoot, al was het alleen 

 om de afschuwelijke gezichten, die hij trekt, en de grimassen, die 

 hij maakt , die ons een parodie schijnen te zijn op de menschelijke 

 gebaren. Als een aap echter goed gestemd is , heeft de uitdrukking 

 van zijn gelaat niets onaangenaams; zij wordt echter in hooge mate 

 weerzinwekkend , als de hartstocht slechts even in werking komt. "Als 

 een oerang-oetang toornig wordt," zegt brehm, "wordt hij geheel 

 dier, terwijl hij bij kalme gemoedsgesteldheid er gemoedelijk en mensch- 

 achtig uitziet. Zelfs de grootste bewonderaar van apen gevoelt dan 

 het ontbreken van het hooge onbehaarde voorhoofd des menschen en 

 van de achteruit wijkende menschenkin , ja zelfs van den gloed des 

 toorns, dien de hartstocht in het menschenoog doet vlammen; want 

 het gerimpelde behaarde voorhoofd , de scheef getrokken mond met zijn 

 roofdiertanden , de platte neus en de flikkerende oogen van den toornigen 

 aap doen onmiddellijk alle gelijkenis met het menschengelaat verdwijnen.'' 



Dit alles is meer dan voldoende om den weerzin , dien de mensch 

 voor den aap gevoelt, te verklaren en ten deele te rechtvaardigen. 

 En toch is een aap niet geheel onwaardig om een bloedverwant van 



