200 JACOB , MIJN ORANG-OETAN. 



ging van mijne bedienden rookte jacob strootjes (sigaretten van ge- 

 rold nipablad en tabak). Daarvan werden hem 's morgens een paar 

 gebracht, die hij behoorlijk aanstak, om vervolgens zoo te dampen, 

 dat hem de rook uit de neusgaten kwam. Was dit afgeloopen , dan 

 begon hij met het reinigen zijner tanden, waartoe hij gebruikmaakte, 

 't zij van eeue nog niet uitgerookte sigarette , 't zij van 't afgebroken 

 stukje eener lidi *. Zoodoende werd het langzamerhand 8 uur in den 

 morgen. Had hij tegen dien tijd nog geen eten , en was het blik in 

 zijne nabijheid , dan maakte hij daarvan gebruik om de aandacht te 

 trekken. Door 't over de steenen te schuiven werd een geweldig ge- 

 raas gemaakt, hetgeen aanhield totdat het eten gebracht was. Zoo deed 

 hij ook tegen den tijd van het middageten. Bevond het blik zich ech- 

 ter niet onder zijn bereik, dan werd een ander middel aangewend. 

 Niet de stem, want deze bepaalt zich bij den orang-oetan tot een 

 zacht gekreun, wanneer hij bevreesd is of pijn lijdt. Door zijne op 

 elkander gedrukte lippen drong een geblaas zoo luidruchtig, dat het 

 niet alleen door mijne geheele woning, maar ook daar buiten hoor- 

 baar was. Op dezelfde wijze gaf hij te kennen dat het uur, waarop 

 hij gewoonlijk losgelaten werd , aangebroken was. 



In zijne gezonde dagen ontbrak het jacob volstrekt niet aan eet- 

 lust. Was hij los en had hij honger, dan zocht hij zijn etensblik of 

 haalde hij een schotel of bord. Wat gevonden was werd mij of een 

 mijner bedienden aangeboden, en de vraag om eten was zoo duidelijk 

 mogelijk gedaan. Er bleef echter nog altijd een bezwaar: de etenskast 

 was gesloten. Nauwelijks had hij dit bemerkt, of hij klom op eene 

 tafel, boven welke, aan eene gaslamp gemeenlijk, een bos sleutels 

 hing , of hij ging in mijne slaapkamer en haalde ze daar van onder 

 mijn hoofdkussen. De sleutels werden vervolgens, 't zij bij mij, 't zij bij 

 een bediende gebracht , de persoon , wien het aanging , bij de hand ge- 

 nomen , en naar de kast geleid , de juiste sleutel uitgezocht en in het 

 sleutelgat gestoken , het omdraaien beproefd , iets dat — hoe behendig 

 dit ook ging met krukken van deuren — nooit gelukte; daarop de 



* Lidi , bladnerf van den kokospalm ; samengebonden vormen ze zeer goede bezems . 

 Als geïmproviseerde tandenstohers worden afgebroken gedeelten dikwijls aangewend. Ze 

 zijn zeer stevig en hard. 



Behalve dat hij zijne tanden reinigde, nam jacob nu en dan uit eigen beweging een 

 bad. Gemeenlijk om de vier of vijf dagen. Een groote emmer diende tot badkuip. 



