JACOB, MIJN ORANG-OETAN. 209 



Toch — reeds vroeger wees ik er op — was er bij mijn o rang-o etans 

 nooit sprake van eenige dressuur. 



Wat zij deden, moet worden beschouwd, als een uitvloeisel van eigen 

 opmerkingen en denken. Weinig was dit niet. Resumeerende vindt men : 

 het aanwenden van een hefboom; het vervangen van hamer en drijver 

 door andere daarmede overeenkomende werktuigen ; het op sprekende 

 wijze te kennen geven van het verlangen om vrij te zijn, door het aan- 

 bieden van voorwerpen overeenkomende met die welke werden gebruikt 

 tot het openen der kooi; het openen eener deur door het omdraaien 

 der kruk of het optrekken van den grendel; het zoeken en halen der 

 sleutels , noodig tot het openen eener kast , tevens met het op figuur- 

 lijke wijze te kennen gegeven verlangen om dat te willen doen; het 

 zoeken en aanwenden van een werktuig tot het openen eener kokos- 

 noot; het halen van een hakmes ten behoeve van een bediende, die 

 een kokosnoot zal openen ; het pogen om ketappan-noten te openen 

 door middel van twee steenen , en het inroepen van hulp van kinderen 

 toen dit mislukte; het brengen eener eetschaal of blik om te kennen 

 te geven dat spijzen of vruchten worden gevraagd, en dit zelfs zoover 

 gedreven dat de rol van bedelaar naar eisch vervuld wordt ; het bij de 

 hand nemen van een bediende om dezen naar eene warong te brengen 

 waar men hem eens vruchten had gegeven ' ; het gebruik maken van 

 een wapen, zoodra kan ondersteld worden, dat eene lichamelijke aan- 

 raking met groot levensgevaar gepaard gaat of hevige pijn zal veroor- 

 zaken; het met zeer groote behoedzaamheid behandelen van glaswerk 

 of andere breekbare waar; de zorg van behoorlijke dekking gedurende 

 den nacht 2 ; het ter hulp snellen van een geheel vreemd kind dat in 

 gevaar verkeert; het doelmatig aanwenden eener mondspoeling in 't 

 laatst zijner ziekte; het vervangen der stem door het gebruik van een 

 geraas makend voorwerp , of door een zeer hoorbaar geblaas ; de vrees 

 voor straf wanneer zonder toestemming 't een of ander was weggeno- 

 men, enz. 



Getuigt dat alles niet van een vrij hoog ontwikkeld denkvermogen, 



1 "Warongs": winkels. 



2 Eens was de sprei, die 's nachts tot deksel diende, gescheurd. Eene bediende werkte 

 met eene naaimachine; jacob bracht de sprei bij haar, legde zijn hoofd op zijne gevou- 

 wen handen op het werktafeltje en volgde aandachtig hare bewegingen, toen zij zich 

 bezig hield met de noodigc reparatie. 



