250 HET RENDIER. 



dat in den steentijd Middel-Europa bewoonde, zijn zij van lieverlede, 

 tegelijk met het rendier steeds naar noordelijker streken verhuisd, tot 

 zij aan den 70sten parallel den slagboom vonden, die hen verbood ver- 

 der te trekken. Fin marken is bestemd hun graf te worden. 



Het rendier der Lappen is een huisdier , d. i. een getemd dier , dat zich 

 in dien tammen staat, ofschoon zeer onvoldoende, vermenigvuldigt. Het 

 verschilt aanmerkelijk van ziju soortgenoot in vrijen staat , is kleiner, 

 leelijker, plant zich voort op een ander tijdstip, verliest later in 't 

 jaar zijn gewei en is in onophoudelijk trekkenden staat. Nu en dan 

 wordt het door zijn eigenaar opgesloten: op andere tijden des jaars 

 losgelaten , geniet het de onbeperktste vrijheid , doch slechts tot zoo lang 

 als zijn meester zulks goedvindt. Nu eens baadt het zich in overvloed, 

 dan weder lijdt het honger. In den zomer wordt het geplaagd door de 

 insekten , in den winter wondt het zich de voeten aan de harde sneeuw- 

 korst , die de weiden overdekt. 



Wanneer de zomerhitte op de woeste bergvlakten van Finmarken 

 en Lapmarken een aanvang neemt, dwingen de rendieren, nu door de 

 insekten geplaagd, hun meesters met hen naar de meer koele zeekust 

 of de diepere dalen te verhuizen, In September betrekt de Laplander 

 zijn herfstkwartieren , bestaande uit kleine hutten, die soms van plan- 

 ken , doch meestal van staken worden gebouwd en van buiten met 

 pijnboomtakken , van binnen met kleedingstukken zijn belegd. Nu her- 

 geeft hij aan zijne kudde de vrijheid , althans indien er vrede in het land 

 lieer scht , d. w. z. als er geen wolven zijn. Tegen dit tijdstip vangt de 

 bronstijd aan; dikwijls gebeurt het, dat zich wilde rendieren onder de 

 kudde mengen, iets wat de Laplander gaarne ziet, want niet alleen 

 vermeerdert door die kruising de vruchtbaarheid , maar het ras wint 

 tevens in andere goede eigenschappen. 



Zoodra de eerste sneeuw is gevallen , worden de rendieren weder op- 

 gevangen. Zulks geschiedt op eenvoudige wijze en met behulp van de 

 lasso , gelijk aan die waarmede de Amerikaansche steppenbewoner de 

 verwilderde paarden opvangt. Iedere Laplander en zelfs iedere Lap- 

 landsche vrouw is van zulk een lasso voorzien. Men tracht den strik 

 om het gewei te werpen en trekt het dier daarop naar zich toe. Is 

 de lente aangebroken, dan stelt men de kudde nogmaals in vrijheid; 

 eenigen tijd later vangt men haar weder op ; het is de tijd , dat de jon- 

 gen worden geworpen en dientengevolge de melk kan worden verza- 

 meld. Daarna breekt de zomer aan , en men verhuist op nieuw. 





