HET EENDIER. 261 



dan met hunne booten te midden der zwemmende kudde, waarvan zij 

 met hunne lansen dikwijls een groote menigte dooden. Gelukt het de 

 aangevallenen op of in de boot te springen en deze te doen kantelen 

 dan is de aanvaller reddeloos verloren; hij wordt door de dicht aan- 

 eengesloten bende half doodgedrukt, of met de hoorns en pooten ver- 

 pletterd. 



De inboorlingen van noordelijk Noord-Amerika , de Chipeways , Koper- 

 Indianen , Honds-Indianen en de stam der Hazen , jagen op dezelfde 

 wijs. Kudden van 10 tot 100.000 stuks trekken in de lente naar het 

 noorden en in den herfst naar het zuiden. In den zomer begeven zij 

 zich naar de zeekust , van waar zij in September terug keeren om 

 in October weder dezelfde plaats te bereiken, van waar zij zijn 

 uitgegaan. 



Nu zijn ze zeer vet en smakelijk. Groote troepen wolven vervolgen 

 hen on richten er groote slachting onder aan. Gevaarlijker nochtans 

 zijn de Indianen , die hen , bij 't overtrekken der rivieren , met lanssteken 

 dooden, of hen in diepe kuilen doen vallen, of wel in strikken van- 

 gen. Nog andere middelen worden gebezigd om dit dier te vangen en 

 te dooden. De Loucheux, aan den beneden Mackenzie, maken groote 

 vallen , die bestaan uit twee rijen palen , vast in den bodem gedreven 

 en door sterke dwarspalen tot een stevig hekwerk verbonden. In de 

 gedaante eener liggende Romeinsche vijf > strekken deze pallisaden zich 

 eene mijl ver uit ; aan 't gesloten eind zijn scherp gepunte palen schuins 

 in den grond bevestigd, waartegen de in de omheining gejaagde ren- 

 dieren zichzelven spietsen. Het hout tot die hekken benoodigd moet 

 uit ver van daar verwijderde bosschen gehaald worden. 



Sommige dier vallen zijn meer dan eene eeuw oud en het erfgoed 

 der familiën en stammen, door wier voorvaderen ze zijn gebouwd. * 

 Behalve den mensch en de reeds meer dan eens besproken muggen 

 heeft het rendier nog andere vijanden. De wolven richten dikwijls groote 

 slachtingen onder deze dieren aan. In Noorwegen voeren de Laplanders 

 dan ook een onophoudelijken oorlog tegen dat roofdier. Ook de veel- 

 vraat , losch en beer sparen het rendier niet. Voegen wij hier nog bij , 

 dat een soort van vlieg haar eieren in de huid van den rug , een ander in 

 de neusgaten legt , dat de larven der eerste soort tot in het onderhuid- 

 sche celweefsel doordringen en daar booze zweren veroorzaken, en de 



hartwig, lm Norden. 



