264 HET RENDIER. 



De opgenoemde nummers vormen echter slechts een gering gedeelte 

 van de massa voorwerpen, die, op de meest verschillende plaatsen, in 

 gronden van onde dagteekening gevonden, het bewijs leveren, dat 

 mensch en rendier te zamen hebben geleefd in streken , waar het laat- 

 ste thans voor goed is verdwenen. 



De markies de vibraye heeft in Perigord een olifantskop op een 

 rendiergewei ontdekt; op een andere plaat was een berenkop gegra- 

 veerd. In de verzameling van lartet vindt men verder het beeld van 

 zulk een dier uit de takken van een rendiergewei gesneden. Elders 

 ziet men op een rendierhoorn de beeldtenis van den mensch zelf. De 

 Belgische geleerde dupont ontdekte in het hol Margute bij Pont-Lesse 

 een klein gesneden beeld van rendierhoorn , enz. enz. De genoemde voor- 

 werpen zijn alle afkomstig uit het diluvium of den zoogenoemden ijstijd. 



Maar ook in het zoogenaamde alluviale tijdperk, waartoe de tijd, 

 waarin wij nu nog leven, gerekend wordt, was het rendier nog over 

 een deel van Middel-Europa verspreid , waar het thans niet meer voor- 

 komt. Van lieverlede trok dit dier meer naar het noorden terug, tot- 

 dat het in onzen tijd beperkt werd binnen de grenzen hierboven op- 

 genoemd. De bloeitijd van het rendier ligt echter, althans voor sommige 

 landen, en met name Frankrijk, in den ijstijd en wel in dat gedeelte 

 waartoe de holen behooren, in welke de voorwerpen zijn gevonden, 

 zoo even opgenoemd, dus in die periode toen de mammoet en rhi- 

 noceros reeds aan 't uitsterven waren, of althans begonnen te ver- 

 minderen , de mensch zich daarentegen over een goed deel van Europa 

 had uitgebreid. Onze voorouders bewoonden toen holen en grotten , 

 leefden van de opbrengst der jacht, voornamelijk van die op het ren- 

 dier; zij maakten nog slechts werktuigen uit vuursteen en door mid- 

 del van deze ook uit been, ivoor en rendierhoorn. Deze vuursteenen 

 gereedschappen waren nog niet gepolijst, doch reeds van fijnere bewer- 

 king dan die uit het voorafgegane tijdperk, dat van den mammoet en ho- 

 lenbeer of den oudsten steentijd. Deze middelste steentijd draagt dan ook 

 bij de fransche archaeologen den naam van rendierentijdperk , en de toen 

 levende mensch dien van rendiermensch. Deze was klein van gestalte, 

 maar gespierd, en niettegenstaande zijn kunstzin ruw, zeer achterlijk 

 in ontwikkeling. Hij was korthoofdig en geleek veel op de tegenwoor- 

 dige Laplanders. Een en ander mag althans worden afgeleid uit de 

 fossiele menschenbeenderen, voornamelijk schedels, die insgelijks inde 

 holen zijn gevonden. 



