DB SAHARA IN DEN IJSTIJD. 285 



niet te ontkennen , dat eene Sahara-zee zeer gunstig daarop moet hebben 

 ingewerkt. 



In den jongsten tijd evenwel zijn de grondslagen van dit gebouw 

 niet weinig ondermijnd geworden, zoodat het schijnt, dat voortaan 

 genoemde factor niet meer in rekening zal mogen gebracht worden, 

 waar de oorzaken worden nagespoord, die de bijzondere klimatologische 

 gesteldheid gedurende een deel der diluviaal-periode in 't leven riepen. 



Eene wetenschappelijke reis door den geoloog zittel , in vereeniging 

 met rohlfs, aschersohn en jordan, naar de Lybische woestijn onder- 

 nomen, heeft ten opzichte van den bouw der groote Afrikaansche 

 woestenij een nieuw licht doen opgaan. Volgens zittel nu behooren 

 de gesteenten , die den bodem dier streek vormen , tot het Jcrijt en 

 onderste tertiair. Vooral de lagen uit de krijtgroep vormen daarvan 

 een belangrijk bestanddeel j het zijn meest zandsteenen, kalkmergels 

 en kalkgesteenten , en wat de tertiaire lagen betreft, deze zijn hoofd- 

 zakelijk samengesteld uit Nummulietenkalk , dezelfde formatie, welke 

 zich ook elders , van de Pyreneeën tot in Japan in bijna onafgebroken 

 samenhang voortzet. Slechts op enkele plaatsen zijn sporen voorhan- 

 den, dat daarna de zee nogmaals deze landen heeft bedekt. Verstee- 

 ningen uit de krijtperiode , zooals ammonieten^ zijn in grooten getale 

 aanwezig. 



Oudere sedimenten ontbreken, doch eruptie fgesteenten , die hier en 

 daar geheele bergen vormen, getuigen van hevige vulkanische wer- 

 kingen. 



Bovendien , zegt zittel , is de geheele oppervlakte van dien aard , 

 dat men elk denkbeeld aan eene bedekking door den oceaan in be- 

 trekkelijk jonge tijden moet buiten sluiten. Zij draagt geheel en al 

 het karakter van een terrein , dat door de uitspoelende werking van 

 stroomend water in een oneffen, veelvuldig en diep ingesneden land- 

 schap is veranderd. Het is dus in dit opzicht te vergelijken met het 

 Saksische quaderzandsteengebergte. Dat de woestijn thans zoo on- 

 vruchtbaar is, heeft zij enkel te wijten aan hare zoo ongunstige 

 meteorologische verhoudingen, voornamelijk aan 't gemis van regen; 

 de grond der woestijn zelf is uit zijn aard vruchtbaar. 



Het zoutgehalte der waterplassen , waardoor zelfs sommige oasen 

 onbewoonbaar gemaakt worden , is te danken aan lagen steenzout , 

 die ook hier, gelijk elders, veelvuldig in de krijtmergels voorkomen. 

 De bronnen, welke aan enkele plekken eene ongemeene vruchtbaar- 



