296 DE REÜZENKETELS EN HUNNE ROL 



agassiz ' op verschillende plaatsen in het Jura-gebergte boven Bevaix 

 en bij Beaujean waargenomen reuzenpotten , alsmede die welke door 

 collegno 2 uit de omgeving van" Alby , bij den waterval Sant de-Sabol , 

 beschreven zijn. 



Eene bijzondere vermaardheid bezitten reeds sedert lang de in Ne- 

 derland bij den St. Pietersberg bij Maastricht 3 voorkomende aardpij - 

 pen, waarop mathieu 4 in 1813 het eerst den naam van "orgues géo- 

 logiques" heeft toegepast. Zij doorboren aldaar het tuf krijt in den vorm 

 van rolronde kokers van een halve el tot een paar ellen middellijn , 

 en reiken tot het vuursteenkrijt , waarboven zij zich soms vertakken, 

 zijn met vuursteendiluvium of met grind van het maasdiluvium of 

 loess opgevuld en schijnen, naar staring 5 besluit, in den tijd van het 

 zanddilavium te zijn gevormd. 



In Zwitserland heeft men dikwerf de gelegenheid bij watervallen en 

 sterk stroomende bergwateren het afronden en uitwasschen van holten 

 in rotsen waar te nemen, gelijk o. a. scheerer G zulke op reuzenpotten 

 gelijkende holten vermeldt, die in den kalksteen der beken van den 

 Hasliberg bij Meyringen voorkomen. Cotta 7 gewaagt van zulke potten 

 in graniet bij 't St. Gothard's Hospiz en in 't boven Hasli; voorts 

 worden er ook bij Bex (Waadt) in kalksteen aangetroffen. Maar de 

 schoonste eigenlijke reuzenpotten in Zwitserlana, met glad afgeslepen 

 wanden , schroefgangen en wrijfsteenen, zijn wel de oude ketels, die in 

 1872 bij Luzern 8 werden ontdekt op de plaats van den zoogenaam- 

 den "Gletschergarten." Het geheele aantal der aldaar voorkomende 

 potten bedraagt ougeveer 18, waaronder één van l'/j meter middellijn 

 en 3 meter diepte en een ander van 3'/ 2 meter diepte; beiden zijn 



1 Etudes sur les glaciers , p. 207 . 



2 Buil. d. I. soc. géol. b. II, p. 321 



3 N. Jahrb. f. Mineral. 1845, p. 514. staking, de Bodem van Nederland, II 

 p. 322. binkhorst, Esquisse géologique des couches crétacées du Limbourg. c. ubagh's, 

 Beobachtungen über die chem. u. mechan. Zersetzung der Kreide Limburgs etc. 

 1859. p. harting , De St. Pietersberg bij Maastricht, Album der Natuur 1866. 



4 Journal des Mines. Sér. II, vol. 34 p. 197. 



8 Staring, De Bodem van Nederland. II, p. 327. 



6 N. Jahrb. f. Mineral. 1852, p. 826. 



7 Geologische Briefe aus den Alpen 1850, p. 117. 



8 Vierteljahr schrift der Naturf. Ges. in Zurich, B. 18, p. 153. Album der 

 Natuur 1876, p. 355. 



