308 IETS OVER DE AANWEZIGHEID, DEN OORSPRONG EN DE 



ner weefsels , hunner geslachtelijke voortplantingswijze enz. Maar vooral 

 zou zij ons duidelijk worden , wanneer wij tot de laagst bewerktuigde 

 . organismen uit beide rijken afdaalden en dan bijv. zagen dat hunne 

 ontwikkeling niet alleen zeer veel overeenkomst oplevert, maar dikwijls 

 geheel en al hetzelfde verloop heeft , zóó dat de overeenkomstige phasen , 

 die zij achtereenvolgens doorleven , niet van elkaar zijn te onderscheiden. 



Evenwel, zulks ligt niet in het doel van dit opstel. Wij willen lie- 

 ver eenige oogenblikken stilstaan bij eene reeks van waarnemingen dei- 

 laatste jaren , die voor de kennis van de betrekking tusschen plant en 

 dier uiterst leerrijk zijn , maar tegelijk doen zien , hoe omzichtig men 

 bij het opsporen van analogieën moet te werk gaan , om niet tot val- 

 sche voorstellingen en verklaringen te geraken. De deductie dringt de 

 inductie zoo licht te veel op den achtergrond, vooral wanneer het 

 zwaartepunt van de oplossiug eener kwestie eenmaal is ontdekt en dus 

 de methode van onderzoek een vast richtsnoer heeft aangenomen ! 



De onderzoekingen , die ik op het oog heb , handelen over de aan- 

 wezigheid, den oorsprong en de beteekenis van chlorophyl (bladgroen) 

 in het dierenrijk, d. i. van de algemeen verbreide groene kleurstof dei- 

 plant , die in hare huishouding zulk eene hoogst belangrijke rol vervult \ 



De ontdekking van chlorophyl of bladgroen in dierlijke organismen 

 dagteekent van voor ongeveer veertig jaren, toen de hoogleeraar schultze 

 deze kleurstof in het lichaam van laag bewerktuigde platte wormen 

 (Planarien) aantrof. Latere onderzoekers vonden het bladgroen ook in 

 sommige afgietseldiertjes of Infusoriën (bij welke de groene korrels door 

 ehrenberg voor eieren werden aangezien) , in de zoetwaterspons (Spon- 

 gilla) , in de gewone zoetwaterpolyp {Hydra) en ten slotte nog in enkele 

 andere laag bewerktuigde diertjes (Rhizopoden, Heliozoën enz.). 



In 1870 kwam men een belangrijken stap verder door de onderzoe- 

 kingen van ray lankesïer, die de groene kleurstof van verschillende 

 lagere dieren aan het spectroskopisch onderzoek onderwierp en de ver- 

 kregeue spectra met dat van het chlorophyl vergeleek. 



1 Het chlorophyl der plant is afgezet in kleine korreltjes , die tot dusverre algemeen 

 als homogene deeltjes van de lichaamssubstantie der plantencel (protoplasma) werden be- 

 schouwd. Pringsiieim heeft echter onlangs de chlorophyldragende korrels beschreven als 

 "Hohlkörper mit netzartig durchbrochener Hülle, die Hohlraume erfüllt von Tropfen 

 einer ölahnlichen Masse, die ihrerseits den Chlorophyllfarbstof enthalt." Hoogstwaar- 

 schijnlijk is deze opvatting juister. 



