BEWARING VAN WINDKRACHT. 359 



Geheel anders is het met het gebruik van den wind. Hij waait overal, 

 en dit zegt veel. Het gebruik van wind-rnotoren klimt dan ook tot in 

 de grijze oudheid , en vooral in ons vaderland wemelt het nog van 

 windmolens. Hoeveel gebreken hun ook mogen aankleven, toch kun- 

 nen zij in vele gevallen aan de concurrentie van den stoom het hoofd 

 bieden. Er zijn voorbeelden in overvloed om dit te staven. 



Bij het gebruik van den wind stuit men op twee bezwaren. Voor- 

 eerst, dat er soms dagen achtereen eene volslagen windstilte heerscht, 

 en ten tweede , dat de wind elk oogenblik van snelheid (dikwijls her- 

 haalde malen in dezelfde minuut) verandert. 



Het eerste bezwaar is veel gemakkelijker op te heffen , dan men in 

 het algemeen wel denkt. Wij behoeven het water slechts op te pom- 

 pen naar een hooger gelegen reservoir ten tijde van den wind , en bij 

 windstilte kunnen wij van een kunst-waterval gebruik maken. 



Men behoeft daartoe slechts een betrekkelijk laag terrein uit te kie- 

 zen , waar men ook in den zomer eenig grondwater bekomen , en op 

 grooter of kleiner afstand een heuvel bereiken kan , of er gemakkelijk 

 een te maken is. Door b. v. om een betrekkelijk hoog gelegen stuk 

 land een diepe gracht te graven, brengt men het al ver. Op den heu- 

 vel kan men een ringdijk, een kunstmeer aanleggen, dit des noods 

 met ruwe tegels bevloeren en met koolteer voldoende waterdicht ma- 

 ken. Bevat het op te pompen water eenige klei (iets wat bij nieuwe 

 werken dikwijls het geval is) om in het reservoir te bezinken of ach- 

 ter te blijven , dan kan dit voldoende zijn. 



Zetten wij nu, naar gelang van de afmetingen der --inrichting , twee, 

 drie of meer windmolens, die het water snel oppompen ten tijde van 

 den wind, dan hangt het van de grootte van het reservoir en zijne 

 hoogte boven het benedenwater en van ons verbruik af, of wij voor 

 een week, veertien of meer dagen kracht in voorraad hebben, ten 

 einde bij windstilte door te kunnen werken. Fig. 1 (volg. bl.) geeft 

 daarvan een ruwe voorstelling. 



Ten einde een meer gemakkelijk overzicht te hebben over de kosten 

 van aanleg en den beschikbaren voorraad van kracht , diene het vol- 

 gende voorbeeld. Stellen wij b. v. dat de kunstwaterval gemiddeld 5 M. 

 hoog -is, dau zal, wanneer er 30 L. per seconde afvalt, dit in staat 

 zijn , als het slagrad langzaam genoeg draait en de wrijving niet bo- 

 venmatig is, om twee koppels gewone maalsteenen of een flink zagend 

 raam te drijven. Dit zoude, per dag 10 uren werkende, een hoeveel- 



