BEWARING VAN WINDKRACHT. 



365 



draait , derhalve zullen ook de gewichten aan de wieken dat doen. Als 

 we nu maar zorgen , dat de gewichten niet uitwijken kunnen , zonder 

 het zeil op te rollen , dan zullen de gewichten de molenwieken afzei- 

 len of het zeil oprollen , als de molen snel genoeg draait om aan 

 de gewichten de noodige trekkracht naar buiten te geven. 



Maar al begint nu de molen langzamer te draaien , de gewichten 

 gaan niet weer naar binnen, en ontrollen dus de zeilen niet weer. 

 Dit doet echter de veer V, die achter de andere wiek bij de as ge- 

 plaatst is, en die steeds naar binnen trekt, maar door de gewichten 

 bij zekere snelheid overwonnen of uitgetrokken wordt. Hoe sterker 

 dus die veer trekt, des te sneller moet de molen draaien vóór de 

 gewichten haar overwinnen kunnen. Deze veer kan men elk oogenblik 

 b.v. eiken morgen meer of minder spannen , en dus bij voldoenden 

 wind den molen snel of langzaam doen draaien , naar den drang van 

 den arbeid of naar de sterkte van den molen. 



Om de zeilen in de beweging der gewichten te doen deelen zijn zij 



aan houten rollen Ro van pi. m. 5 cM. diameter bevestigd. Deze rollen 



worden verplaatst of vertrokken door de keten K , die op zijne beurt 



weer in de heen- en weergaande beweging der gewichten moet deelen. 



Het zeil wordt niet verschoven of vertrokken, maar door de rollen 



opgenomen; daarom scheurt of slijt 

 het niet , en ook de felste drukking 

 van den wind belemmert het oprol- 

 len niet. Een zakdoek b. v. op een 

 recht stokje rollende als in fig. 4 

 maakt dit duidelijk. Winden wij 

 om elk einde van het stokje een 

 touwtje d en c , dat zich a/windt 

 wanneer de doek omwindt en om- 

 gekeerd, en leggen wij de punten 

 a , b , c en d op een tafel vast , 

 dan kunnen wij , met een haakje 

 aan het punt e of ƒ trekkende , den 

 doek doen op- en afrollen. Tevens springt dan duidelijk in het oog dat 

 de felste drukking van den wind het oprollen niet belemmeren kan 

 en slijten, scheuren of afwaaien bijna onmogelijk is. 



De aandachtige lezer zal de opmerking maken, nu de ontrolling 

 van het zeil met do vermindering van den gang toeneemt , zal altijd 



