370 DE HUISDIEREN BIJ DE OUDEN. 



(toO ys'vou? toO mpSWsJ ; Aves 833) bij aristophanes , een strijdhaftige 

 vogel, de haan bedoeld is, durf ik niet beslissen. Het kan echter zeer 

 goed zijn , want — dit zij reeds hier opgemerkt , — de Grieken hebben , 

 waar dan ook in Azië het vaderland van ons hoen moge gezocht wor- 

 den, zeer zeker dien vogel uit het Oosten bekomen *. 



De Romeinen fokten de hoenders sterk aan. Varro zegt dat men 

 hennen moet kiezen met roodachtige vederen, zwarte vleugels, groo- 

 ten kop , opstaanden kam , groote lichamen en ongelijke teenen (imparibus 

 digitis), dat is met vijf teenen, evenals het tegenwoordige Dorking- 

 hoen. De haan moet levendig en gespierd zijn, een rooden kam, een 

 korten snavel en groote, heldere, grijsbruine of zwarte oogen hebben; 

 voorts moeten de keellellen rood met een weinig wit zijn, de hals 

 veelkleurig of goudbruin ; zijn pooten moeten kort en zijne teenen lang 

 en bevederd zijn. Moedige hanen kraaien veel, zijn hardnekkige vech- 

 ters, vreezen geen andere dieren en beschermen hunne hennen. De rassen 

 van Tanagra, Rhodus en Chalcis leveren de beste kemphanen, maar 

 de hennen van deze rassen zijn slechte legsters. Witte hennen waren 

 niet aan te bevelen, omdat men deze voor zwak hield. Over het alge- 

 meen hielden de Romeinen hunne kippen in een afgesloten hoenderhof, 

 waarvan de grond bedekt was met zand en aseh, en waarbinnen een 

 hok stond met slaapstokken en legnesten. Daarin waren dan soms twee- 

 honderd of meer hoenders bijeen , onder de hoede van een oppasser of 

 pluimgraaf, of van eene vrouw en een jongen. Dit heeft betrekking 

 op de rijke en weelderige Romeinen, wellicht ook op diegenen, die 

 van het kweeken, mesten en verkoopen van hoenderen een winstgevend 

 bedrijf maakten ; want er is geen twijfel aan of de landlieden zullen , 

 evenals thans en bij ons , ook wel op eenvoudiger wijze kippen gekweekt 

 hebben. De kunst om kippen te mesten werd in groote uitgebreidheid 

 beoefend ; cato geeft daarvoor het volgend voorschrift. Sluit de hoen- 

 ders op en maak balletjes van tarwen- of gerstenmeel ; doop die in 

 water en stop ze den hoenders in den bek; vermeerder trapsgewijze 

 het aantal der balletjes , waarbij de volheid van de krop tot maat moet 

 dienen; doe dit tweemaal daags en geef des middags water. Gelijk uit 

 martialis (Epig. XIII, 62) blijkt, geschiedde die mesting somtijds in 

 het donker. 



1 Men vermoedt , dat ons huishoen van een op de Soenda-eilanden , maar ook in Nepaiü 

 en Achter-lndië inheemsen hoen (Gallus bankiva) afstamt. 



