SAMENSTELLING EN STRUCTUUR VAN HET PROTOPLASMA. 385 



asch achterlaat en kalium , natrium , calcium , magnesium , ijzer , chloor , 

 zwavel, phosphorus, koolstof, waterstof, zuurstof en stikstof bevat '. 

 Dat die droge stof hoogstens voor een derde gedeelte uit eiwitachtige 

 stoffen bestaat en er verder o. a. de volgende organische verbindin- 

 gen en zouten in voorkomen: vet, cholesterine 2 , lecithine 3 , (deze drie 

 te zamen vormen 5 a 6 perc. der droge protoplasmastof) , verder 

 pepton 4 , asparagine 5 , sarkine , xanthine en guanine a , glycogeen 7 ) , een 

 bijzondere soort van suiker, mierenzure kalk, azijnzure kalk, keuken- 

 zout, koolzure ammonia, phosphorzure kali, een eigenaardige hars, 

 kalkverbindingen der hoogere vetzuren, koolzure kalk, zuringzure kalk, 

 phosphorzure kalk , phosphorzure magnesia enz. Het protoplasma is dus 

 chemisch een uiterst samengesteld mengsel van een groot aantal stoffen , die 

 lang niet allen tot de eiwitachtige behooren; men vindt er zoo onge- 

 veer alles iu , wat de hoogere planten en dieren in hun verschillende 

 organen bevatten. De samenstelling van het protoplasma van Aethalium 

 septicum herinnert daarenboven op merkwaardige wijze aan de midden- 

 stelling van dat organisme tusschen dieren en planten. 



2° Dat het protoplasma geenszins een taaie vloeistof is, maar be- 

 staat uit een geraamte ("Gerust") van vaste stof, dat als een spons 

 gedrenkt is met een vloeistof , en dns georganiseerd is. Men kan de vloei- 

 stof eenvoudig door sterke persing tusschen fijn linnen van de vaste 

 stof scheiden. De uitgeperste vloeistof bevat, behalve de overige in 

 water oplosbare zelfstandigheden , twee eiwitstoffen : vitelline 8 en myosine % 



1 De weefsels van het meuschelijk lichaam bevatten volkomen dezelfde stoffen. 



2 Ook in het menschelijk lichaam zeer verspreid; de witte zelfstandigheid der hersenen 

 bevat er meer dan 50 perc. van en het schijnt ook het hoofdbestanddeel van het zenuw- 

 inerg te zijn. 



3 Ook een hoofdbestanddeel der hersenen , vooral van de grijze zelfstandigheid ; het 

 komt ook in de spierea voor. 



4 Waarschijnlijk een product van het spijsverteringsproces (assimilatieproces) van het 

 protoplasma. Komt als zoodanig ook bij den raensch voor. 



s Bij de hoogere dieren vervangen door ureum en kreatine. Het stelt den laatsten 

 vorm voor der afgewerkte organische stof, die weder uit het organisme wordt afgescheiden. 



6 .Deze drie stoffen zijn ook bestanddeelen van de spieren der hoogere dieren. 



7 Een van de gewichtigste bestanddeelen der dierlijke spieren , ook rijkelijk voorhan- 

 den in de lever. Bij de hoogere planten vervangen door dextrine en zetmeel. 



8 Ook een hoofdbestanddeel der dojers van eieren. 



9 Een hoofdbestanddeel der spiereu, 



