4 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



de lengte van een aardboog van 1 ' ; met andere woorden : men nam aan dat 

 een graad 60 van die miles inhield, terwijl hij inderdaad 69,5 er van be- 

 vat. Die dwaling , meent faye , heeft menige zeeramp moeten veroorzaken , 

 en heeft gedreigd de ontdekking van de algemeene aantrekking in de geboorte 

 te smoren. Want toen newton zijn denkbeeld , dat de aantrekking der aarde , 

 die de maan in hare baan houdt, hetzelfde is als de zwaarte, wilde verifi- 

 eeren , mislukte hem dit , omdat hij van de mile gebruik maakte om den radius 

 der aarde te berekenen, en hij vatte die verificatie eerst weder op, toen hij 

 de graadmeting van picard had leeren kennen. Er is nu volgens faye geen 

 twijfel aan of de oude engelsche geographen hebben , ter bepaling van de 

 waarde van een graad, ptolemaeus geraadpleegd, terwijl deze de waarnemin- 

 gen van eratosthenbs herhaald en bevestigd heeft. Maar die waarnemingen 

 zijn zeer nauwkeurig verricht en de uitkomst goed ; er kan daarbij slechts van 

 eene dwaling van '/go spraak zijn , terwijl de dwaling der engelsche geographen 

 '/ 6 bedraagt. Nu hebben echter eratosthenes bij zijne berekening van het 

 aantal stadiën in één graad (700) van den ouden egyptischen, ptolemaeus 

 van den phileterischen voet (daarom bij hem 500 stadiën op één graad) ge- 

 bruik gemaakt, en wanneer men nu aanneemt, dat de engelsche geographen 

 hebben gemeend dat ptolemaeus den griekschen voet gebezigd had, dan is 

 de oorzaak van hunne dwaling volkomen duidelijk (Compt. rend. Tom. XCIII 

 pag. 975). d. l. 



AARDKUNDE. 



Hoe is de landengte van Suez ontstaan? — Eeeds in 1877 heeft de heer 

 th. fuchs aangetoond dat de geheele landengte van Suez, voor zoover als 

 de grond door de graving van het kanaal bekend is geworden, uit alluviale 

 en diluviale lagen bestaat en wel in dier voege dat het middengedeelte der 

 landengte door eene zoetwater-formatie , de beide einden naar de Middellandsche 

 zee en naar de Eoode zee door zee-formatiën worden ingenomen. Kapitein vas- 

 sel heeft nu op grond , deels van eigene onderzoekingen, de vraag beantwoord , 

 hoe die landengte ontstaan is. In het kort komt zijn antwoord op het volgende 

 neder. "In de diluviale periode mondde de Nijl ter plaatse waar zich nu het 

 midden der landengte bevindt. De toen aanwezige straat was in elk geval 

 zeer nauw en ondiep, en de groote hoeveelheid Nijlwater die zich daarin 

 uitstortte bracht eene scheiding te weeg tusschen het zeewater van de beide 

 uiteinden en daarmede tevens van hunne faunen , terwijl het aangevoerde Nijl- 



