WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 44 



bewegingen van den aether, verbonden met dergelijken van de moleculen des 

 geëlektriseerden lichaams . Voorleden jaar heeft hij , naar hij meent , deze hypo- 

 these door proefnemingen bevestigd gevonden. Wij meenen ook thans nog de 

 aandacht onzer lezers op zijne proefnemingen en beschouwingen te mogen 

 vestigen. Zij zijn te vinden in de Berichte der Königl. Sachsische Akademie 

 der Wissenschaften. Mathem.-Phys. Klasse, 1880, S. 65. ln. 



Vermeerdering van den elektrischen geleldingsweerstand door het uitrekken 



der geleiders. — Dit verschijnsel, reeds door mousson in 4 858 waargenomen , 

 is nu nader onderzocht door l. de makchi (Rendiconti Reale Instit. Lomh. 

 Ser. 2 , XIII p. 676). Door vertikaal opgehangen metaaldraden aan het vrije 

 uiteinde met verschillende gewichten te belasten , heeft hij gevonden dat elke 

 trekking van genoegzame sterkte den wederstand daarin vergroot, en dat tot 

 zekere grens die vergrooting met de belasting evenredig toeneemt. Wordt de 

 belasting nog verder voortgezet , dan vertoonen zich onregelmatigheden , die 

 een groote storing in de rangschikking der moleculen aanwijzen. ln. 



Geleidingsvermogen van kool bij verschillende temperaturen. — Wordt dit 

 vermogen bij het toenemen der temperatuur grooter of kleiner? Matthiessen 

 had het eerste beweerd. Beets vond dit slechts bevestigd voor retortenkool , 

 niet voor kunstmatig bereide (Bunsensche) koolstaven. Auerbach vond integen- 

 deel , juist in retortenkool , eene vermindering van geleidingsvermogen bij het 

 stijgen der temperatuur, evenals in de metalen. Ten laatste heeft weener 

 siemens deze vraag onderzocht. Hij schreef het verschil in de uitkomsten 

 van zijn voorgangers toe aan een onvolkomen verbinding der koolstaven met 

 de overige deelen der stroombaan en bekleedde dus de uiteinden zijner staven 

 langs galvanoplastischen weg met koper , waarin de toeleidingsdraden werden 

 opgenomen. In stangen van gasretortenkool vond hij zoo , bij eene verwar- 

 ming tot omstreeks 900° C. (roodgloeihitte) , een vermeerdering des gelei- 

 dingsvermogens van gemiddeld 0,00033° voorl"C. Bij opvolgende bekoeling 

 tot op de temperatuur der omgeving was de staaf merkbaar minder geleidend 

 geworden, wat S. toeschrijft aan eene verbranding van een gedeeelte der kool bij de 

 gloeiing in een buis die nog lucht bevat. Staven van kunstmatig bereide 

 koolmassa vertoonden even als de retortenkool , maar niet zoo sterk , eene 

 vergrooting van het geleidingsvermogen door verwarming. Nadere bijzonder- 

 heden en theoretische beschouwingen vindt men in 't opstel van S. (Monats- 

 bericht der Berliner Akademie. 4880 S. 4), en in een van beets (Wiede- 

 manns Annalen XII, S. 65). ln. 



