WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 23 



DIERKUNDE. 



Archaeopteryx. — Prof. Seeley levert in het Geological Magazine eene be- 

 schouwing van de twee exemplaren van dezen vogel , beide afkomstig uit den 

 lithographischen steen van Solenhofen , die in het Britsch Museum en het mu- 

 seum te Berlijn bewaard worden. Door vergelijkende metingen kwam hij tot 

 het resultaat, dat het verschil in evenredigheden van de onderscheiden ge- 

 deelten van het geraamte groot genoeg zijn om te besluiten , dat die twee exem- 

 plaren behooren tot verschillende soorten , zoo niet tot verschillende geslach- 

 ten. {The Academy , 8 Oct. 1881. pag. 281). d. l. 



Malaria-microbiën. — A. Laveran heeft onderzoekingen op het bloed van 

 lijders aan moeras- (malaria-) ziekten in 't werk gesteld. Hij vond in zulk bloed 

 o. a. zich vrij en spontaan bewegende , regelmatig of onregelmatig bolvormige , 

 pigmentkorrels bevattende lichaampjes , die hem toeschenen voor microbiën 

 of protisten te moeten worden gehouden. Omtrent de verdere eigenschappen 

 dier lichaampjes verwijzen wij naar het oorspronkelijke. Laveran heeft na 

 zijne ontdekking het bloed van 192 malaria-zieken onderzocht. Meestal viel 

 dat onderzoek ontkennende uit , — doch dan hadden de lijders ook korte- 

 ren of langeren tijd chinine gebruikt, en deze is, ook in zeer zwakke 

 oplossing , voor die microbia een doodelijk vergift , waarvan laveran zich door 

 directe proeven heeft overtuigd. Toch heeft hij bevonden dat genoemde mi- 

 crobia even vóór den koortsaanval het menigvuldigst in het bloed worden aan- 

 getroffen , en dat zij bij hardnekkige tusschenpoozende koortsen dikwijls voort- 

 durend in het bloed aanwezig zijn. Hij vermoedt dat zij in gewone gevallen 

 gedurende het koortsvrije tijdperk zich in de lever en de milt ophouden. — 

 Bij aan malaria-ziekten bezwekenen vond hij de microbiën altijd in het bloed 

 en vooral in de kleine vaten der zoo even genoemde organen , — na febris per- 

 niciosa zelfs in zoo groot aantal , dat die deelen , het beenderenmerg en niet 

 zelden ook de grijze hersenzelfstandigheid eene eigenaardige bruinachtige lei- 

 kleur verkregen , blijkbaar veroorzaakt door het pigment van de met den lijder 

 zelven mede gestorvene microbia (Compt. rend. Tom. XCIII pag. 624). — 

 De apyrexie , de koortsvrije tijd tusschen twee aanvallen , kan m. i. beter 

 worden verklaard dan door het wegschuilen der microbia in de lever of de 

 milt (want hoe de periodiciteit van dat wegschuilen te verklaren ?) , door het 

 wegsterven van die wezens gedurende en ten gevolge van de koorts (verhoogde 

 bloedtemperatuur? versnelde bloedsomloop?), waaraan echter (zoo lang er niet 



