26 WETENSCHAPPELIJK BTJBLAD. 



dat wanneer een staafslinger belast is met twee ongelijke massa's , zóó ge- 

 plaatst dat de slingertijd niet verandert als beide van plaats verwisselen , die 

 tijd ook de slingertijd is van een enkelvoudigen slinger, waarvan de lengte 

 gelijk is aan de som der afstanden van de zwaartepunten der beide massa's 

 tot het ophangpunt. In bovengenoemd opstel zet hij de voordeelen van het 

 gebruik eens naar dit beginsel ingerichten 'slingers en de correctien daarbij 

 uitvoerig uiteen. LN. 



Een nieuwe phonautograaf. — Silvanus p. thompson {Proceedings Bristol 

 Natural Society 1880, en wiedemann's Beibldtter, V. S. 853) verbindt 

 aan een trilplaat met mondstuk als bij den gewonen telephoon . een stelsel van 

 zeer lichte en bewegelijke hefboomen , die de bewegingen der plaat vergroot 

 overbrengen op een met lampzwart bedekte glasplaat , welke door een uurwerk 

 in haar eigen vlak wordt voortbewogen. Hij verkrijgt zoo krommen, die bij 

 mikroskopisch onderzoek alle bijzonderheden der beweging kunnen leeren ken- 

 nen. Aangaande de hiermede verkregen uitkomsten zal hij later mededeelin- 

 gen doen. ln. 



Grootte van vloeistofmolekulen. — Als een voorbeeld van de wijze waarop 

 men tot een althans waarschijnlijke bepaling der afmetingen van die molekulen 

 kan geraken, geven wij hier die van de heen (Annales de la société scientifi- 

 que de Bruxelles , V. p. 84 en Beibldtter als boven, bl. 857). 



Om een kubieken decimeter water zoo te verdeelen dat de deeltjes een vrij 

 oppervlak van tezamen 10000 kwadraatmeters verkrijgen, moet men een 

 arbeid van 150 kilogrammeters verrichten. Dezelfde hoeveelheid water verbruikt 

 om te verdampen omstreeks 525 calorien of omstreeks 230.000 kilogramme- 

 ters. Neemt men nu aan, dat die arbeid uitsluitend tot de verdeeling van 

 het water verbruikt wordt, dan moet het gezamenlijk oppervlak der deeltjes 

 van een kilogram waterdamp even veel malen grooter dan 10.000 M 2 zijn, 

 als de laatstgenoemde arbeid grooter is dan de eerstgenoemde. Daarnaar be- 

 rekend bedraagt dit gezamenlijk oppervlak 15 300 000 M' : . Door een eenvou- 

 dige berekening volgt hieruit voor den radius dier deeltjes , als men ze als 

 bolvormig aanneemt, 190 duizendmillioensten van een milimeter. 



Een dergelijke berekening geeft voor de molekulen van zwavelaether 690 , 

 voor die van alkohol 386 en voor die van zwavelkoolstof 820 dierzelfde 

 eenheden. 



De heen had vroeger dezelfde grootheden langs geheel anderen weg bere- 

 kend. Ter vergelijking mogen hier zijne toenmalige uitkomsten ook een plaats 



