44 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



Demonstratie der derde slingerwet. — Om de wet voor den samenhang van 

 den slingertijd met de waarde van g door proefneming toe te lichten , heeft 

 de Universiteits-mechanicus hajek , te Praag, naar opgave van e. mach een 

 apparaat vervaardigd. Het bestaat uit een V-vormigen staafslinger , die in 

 een raam is opgehangen , waarmede hij , door het met behulp van een in gra- 

 den verdeelden boog vast te stellen , gedwongen kan worden te slingeren in 

 een vlak , dat met de vertikaal een willekeurigen hoek maakt. Bij verschil- 

 lende grootten dier hoeken vindt men de vierkanten der aantallen slingerin- 

 gen in denzelfden tijd met de cosinussen daarvan evenredig ( WiedemanrCs 

 Beiblatter VI, S. 57.) ln. 



AARDRIJKSKUNDE. 



Een oud boek over Indië. — De Heer ch. rtjelens, bibliothekaris der 

 koninklijke Bibliotheek te Brussel, heeft een handschrift ontdekt, in 1613 

 aan Philip III , koning van Spanje en Portugal , geadresseerd door een offi- 

 cieelen descobriador , en handelende over het Maleische Schiereiland, Java, 

 China en de oude geographie van Azië , waarbij ook melding wordt gemaakt 

 van een Zuidelijk Indië , dat misschien Australië is. Het werk draagt den 

 naam van emmanuel godinho de ereüia. De Heer léon janssen heeft 

 later het portugeesch handschrift gereproduceerd met facsimile's van de 59 

 kaarten en teekeningen, en heeft er eene fransche vertaling en aanteekenin- 

 gen bijgevoegd. Er zijn maar 120 exemplaren van gedrukt, en daarvan 25 

 in den handel gebracht. De titel is : Malaca , VInde meridionale et Ie Ca- 

 thay. Euelens heeft er eene Inleiding bijgevoegd. — Wij meenen de aandacht 

 der Nederlandsche geographen te moeten vestigen op een boek , dat waar- 

 schijnlijk wel 't een en ander belangrijks omtrent den ouden staat van onze 

 O. Indische bezittingen zal inhouden. d. l. 



PLANTKUNDE. 



Aldehydachtige zelfstandigheden in chlorophvlhoudende plantencellen. — 



Door destillatie van het uitgeperste , met natriumcarbonaat geneutraliseerde 

 sap van chlorophvlhoudende plantendeelen verkrijgt men , volgens de heeren 

 reinke en KRaTSCHMAR altijd eene meer of minder vluchtige zelfstandigheid, 

 die eene alkalische kopersulfaat-oplossing reduceert. Eeinke houdt deze zelf- 

 standigheid voor een aldehyd , het naast overeenkomende met formaldehyd , 



