WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 75 



dau trekt een elektromagneet zijn sluitstuk aan en schuift de spiritus- of 

 petroleumlamp ter zijde, die te voren de vloeistof verwarmde. Daalt daarop 

 de temperatuur van deze , al is het ook maar een deel van een graad , dan 

 wordt de stroom weder afgebroken en een veer brengt de lamp weer naar haar 

 vroegere plaats terug. Regnard zegt dat hij deze inrichting sedert eenigen 

 tijd heeft gebruikt en dat zij hem zeer voldoet door hare gevoeligheid en regel- 

 matige werkiug. 



Wie haar navolgen wil zal , vooral als zijn warmtebron eenigszins machtig 

 en dus nog al zwaar moet zijn , misschien met voordeel deze onbeweegbaar 

 kunnen laten en aan het sluitstuk van den elektromagneet slechts een kapje 

 met ter zijde gericht luchtkanaal kunnen verbinden , dat dan als 't noodig is 

 zich boven de vlam plaatst en de mededeeling van warmte aan de vloeistof 

 sterk vermindert. ln. 



Elektriciteit door drukking. — J. en p. curie hebben {Journal de physique 

 (2) I , p. 245) de ontwikkeling van elektriciteit nader onderzocht bij de samen- 

 drukking van sommige kristallen, welke reeds in de vorige eeuw door hauy 

 in mica was waargenomen. Den belangstellende voor de methode van onder- 

 zoek en verdere bijzonderheden van hunne uitkomsten naar bovengenoemde 

 bron verwijzend, nemen wij daarvan hier alleen het volgende over. 



1". Dezelfde kristallen, die bij en gedurende eene temperatuursverandering 

 elektriciteit ontwikkelen en alleen deze — tourmalijn en kwarts b. v. — ver- 

 toonen dit ook bij samendrukking en op dezelfde wijze , d. w. z. de beide uit- 

 einden der kristallographische as worden daardoor , het eene positief en het 

 andere negatief geëlektriseerd. 



2 °. Die ladingen hebben bij een samendrukking in de richting dier as het- 

 zelfde teeken als gedurende een verwarming van hetzelfde kristal. Heeft men 

 die ladingen weggenomen en heft men dan de drukking op, dan vertoont 

 zich elk uiteinde weder geladen , maar nu met tegengesteld teeken , dus even 

 als bij eene verkoeling. Een mechanische rekking van het kristal brengt de- 

 zelfde ladingen als de uitzetting na samendrukking te weeg en het ophouden 

 daarvan dezelfde als de 'samendrukkking. 



3 '. De samendrukking kan ook in andere dan de zooeven aangegeven rich- 

 tingen, b. v. loodrecht daarop, geschieden. In dit geval komen de verschijnselen 

 bij tourmalijn met de zooeven vermelde geheel overeen. In kwarts en andere 

 kristallen zijn zij veel meer samengesteld. 



ln. 



