2 J0HANNES FLORENTIUS MARTINET. 



vergelijken bij dien, welken de Kosmos van von humboldt in onzen 

 tijd bij zijn verschijnen maakte. Even als van dezen verschenen ook 

 weldra commentaren : in onze taal eene in twee deelen van j. de vries , 

 die ook herhaaldelijk herdrukt is. 



Thans is die Katechismus in de schatting van het jongere geslacht 

 zeer gedaald. Hij wordt niet alleen niet meer gelezen , maar menigeen , 

 die zijn inhoud slechts bij overlevering kent, is zeer geneigd over den 

 goeden martinet medelijdend de schouders op te halen of zelfs met 

 zijne gemoedelijke goedgeloovigheid , zijn overdreven optimisme en 

 teleologische wereldbeschouwing den draak te steken. Zoo wordt men 

 licht onbillijk jegens een hoogst verdienstelijk man , die ruim een eeuw 

 geleden geleefd heeft en die door zijn streven en werken meer dan 

 eenig ander heeft bijgedragen om liefde voor de natuur en natuuron- 

 derzoek aan het toen levend geslacht in te boezemen. De regel , dat 

 elk schrijver moet beoordeeld worden naar den tijd waarin hij geleefd 

 heeft , mag nooit vergeten worden , en zoo meenen wij een werk der 

 rechtvaardigheid te doen met aan de nagedachtenis van martinet eenige 

 waardeerende woorden te wijden in ons Album der Natuur, welks 

 inhoud over een eeuw bij het dan levend geslacht wellicht door som- 

 mige overmoedigen , die trotsch zijn op de in hun eigen tijd gemaakte 

 vorderingen der wetenschap en laatdunkend nederzien op hetgeen zij 

 een overwonnen standpunt noemen, met een even medelijdend schou- 

 derophalen zal bejegend worden. 



Johannes florentius martinet stamde af van eene familie van 

 fransche réfugiés , die na de herroeping van het edict van Nantes zich 

 in ons vaderland gevestigd hadden. Zijn vader was predikant te Deurne 

 in Noord-brabant. Aldaar werd onze martinet den 12<ïen Juli 1729 gebo- 

 ren. Eerst bezocht hij de latijnsche school te Eindhoven, tijdens zijn 

 vader predikant te Schijndel was, maar toen deze in 1739 gestorven 

 was , verhuisde zijne moeder naar 's Hertogenbosch , waar haar zoon 

 zich verder voorbereidde voor zijne akademische studiën. Aldaar was 

 toen eene hoogere school , waaraan eenige hoogleeraren verbonden waren , 

 en onder hen behoorde professor joncoürt, in wien hij een liefhebber 

 der natuurlijke historie leerde kennen, die er een behagen in schiep 

 den jeugdigen, van geestdrift voor al het schoone en heerlijke in de 

 natuur blakenden martinet op dit gebied in te leiden. Zoo werd der- 

 halve reeds vroegtijdig de dubbele richting bepaald , waarin deze zich 



