J0HANNES FLORENTIUS MARTINET. Ó 



voortaan ontwikkelen zoude. Te Leiden studeerde hij in de theologie , 

 maar tegelijk bezocht hij ijverig de lessen van den hoogleeraar petrus 

 van müsschenbroek ! . In zijne latere geschriften heeft martinet her- 

 haaldelijk met lof en dank van dien leermeester gewag gemaakt. Ook 

 toen hij reeds zijne theologische studiën had voltooid en candidaat tot 

 den heiligen dienst , dus beroepbaar was , zette martinet zijne natuur- 

 studiën voort, totdat hij den 22sten Juni 1753 gepromoveerd werd tot Ph l- 

 losophiae doctor et artium lïberalium magister, na verdediging eener 

 Dlssertatio pliilosophica inauguralis de respiratione insectorum , op welker 

 inhoud wij beneden terugkomen. Toen duurde het echter nog ruim 

 drie jaren, alvorens hij een beroep als predikant ontving. Zijn levens- 

 beschrijver van den berg deelt ons mede dat dit eensdeels het gevolg 

 was van het zeer groot aantal proponenten in die dagen, anderdeels 

 van den roep die van hem uitging dat hij een philosoof was, dien men 

 meende dat geen goed christenleeraar kon zijn. Ook nog later vervolgde 

 hem die naam met den reuk van onrechtzinnigheid. In 1756 werd 

 hij predikant te Grellikum en Khenoy , twee dorpjes , niet ver van Leer- 

 dam ter weerszijde der Linge gelegen. Deze eerste standplaats verwis- 

 selde hij in 1759 voor Edam, van waar hij, na aanvankelijke heftige 

 tegenkanting der gemeente, in 1775 naar Zutphen beroepen werd. Hier 

 werd echter het tegen martinet opgevatte vooroordeel eerlang geheel 

 uitgewischt ; de tegenkanting maakte plaats voor groote ingenomenheid , 

 naarmate zijne gemeenteleden den braven , kundigen en ijverigen man 

 meer van nabij leerden kennen , en hij genoot de onverdeelde achting 

 en liefde zijner gemeente tot aan zijnen dood toe. 



Te Zutphen verzamelde hij al spoedig , nevens de vervulling der 

 plichten van zijn leeraarsambt , ook een kring van jonge lieden , jongens 

 en meisjes, rondom zich, aan wie hij onderricht gaf in de kennis der 

 natuur. Zijne toen reeds vrij uitgebreide verzameling van natuurvoor- 

 werpen uit alle werelddeelen stelde hem in staat dit onderricht aange- 

 naam en vruchtbaar te maken. Ook had hij eenige physische instru- 

 menten , waarmede hij wel eens proeven voor zijn jeugdig gehoor deed. 



Aan dit onderwijs heeft men voorzeker den oorsprong van zijn Kate- 

 chismus te danken , waarvan het eerste deel reeds twee jaren na zijne 

 vestiging te Zutphen verscheen. Twintig jaren lang ging de waardige 

 man aldus voort in zijnen dubbelen werkkring van godsdienst- en na- 



1 Zie diens levensschets door w. m. logeman, jaargang 1882, bl. 32. 



