J0HANNES FLORENTIUS MARTINET. 5 



anatomisch , deels physiologisch zijn , waarneming en proefneming moes- 

 ten samengaan. Malpighi , swammerdam , réaumur , de geer hadden 

 hem reeds een goed voorbeeld gegeven , en ook lyonet's aanteekeningen 

 bij de vertaling der Insccto-theologia van den Nordhausenschen predi- 

 kant lesser , hadden reeds het licht gezien , doch het hoofdwerk van 

 lyonet , zijn onovertrefbare anatomische beschrijving van de wilgen- 

 houtrups, verscheen eerst zeven jaren na de promotie van martinet. 

 Deze herhaalde de waarnemingen van zijn voorgangers en maakte daarbij 

 ook gebruik van het mikroskoop. Dat de spleetopeningen (stigmata) , 

 meestal ter weerszijde aan de buiten vlakte des lichaams geplaatst , voor 

 de inademing dienen, bewees hij op gelijke wijze als vóór hem mal- 

 pighi en vooral réaumur gedaan hadden , namelijk door de spleetope- 

 ningen in de huid met olie te bedekken , ten gevolge waarvan de 

 dieren stikten. Ten aanzien van de plaats der uitademing dwaalde hij , 

 even als vóór hem réaumur gedaan had. Volgens dezen zoude de uit- 

 ademing plaats hebben door den mond , den aars en de fijne huidporiën. 

 Maar hoe geschiedt dan de uitademing bij de poppen der vlinders? 

 Deze hebben noch mond, noch aars, en toch heeft er ademhaling 

 plaats. Hier wezen de geer en lyonet hem den weg. Deze zagen bij 

 onder water geplaatste poppen van tijd tot tijd uit de spleetopeningen 

 kleine luchtbelletjes ontsnappen , en martinet bevestigde dit door eigen 

 waarneming , als ook dat de poppen stierven , wanneer de spleetope- 

 ningen met olie gesloten werden. Hier had derhalve zoowel in- als 

 uitademing door dezelfde openingen plaats. Ook het uit de holten on- 

 der de spleetopeningen ontspringende luchtvatenstelsel met zijn tallooze , 

 al fijner en fijner wordende vertakkingen was aan martinet door eigen 

 waarneming , blijkens zijn beschrijving , goed bekend. Even zoo wist 

 hij , dat er onder de in het water levende insekten eenigen zijn die 

 door den aars of door een langere of kortere buis in- en uitademen- 

 Bij Nepa bewees hij dit door een eenvoudige proef. Hij bracht eenige 

 Nepa's in een glas met water en bedekte de oppervlakte met een daarop 

 drijvend stuk papier. De dieren vermochten dus hun aan het einde van 

 het achterlijf geplaatste ademhalingsbuis niet meer boven het water in 

 de lucht te verheffen. Zij werden al spoedig onrustig en , na vergeef- 

 sche pogingen daartoe te hebben aangewend , eindigden zij met den 

 stikkingsdood te sterven. 



Martinet heeft nog een zeer groot aantal andere proeven in het 

 werk gesteld, welke meer bepaaldelijk ten doel hadden nategaan , of de 



