6 J0HANNES FLORENTIUS MARTINET. 



dampen en de rook van eene menigte van zelfstandigheden , ontleend 

 aan het dierenrijk , het plantenrijk , het delfstoffenrijk , voor de adem- 

 haling van verschillende soorten van insekten alsmede van spinnen al 

 of niet schadelijk zijn. Doch hier zullen wij hem niet verder volgen , 

 evenmin als in eenige op zijne proeven gegronde redeneeringen. Trou- 

 wens het scheikundig proces der ademhaling was voor hem en zijne 

 tijdgenooten nog een geheel gesloten boek. Het moest nog bijna veertig 

 jaren duren, voordat de samenstelling der lucht bekend was en de 

 eerste gronden der wetenschappelijke scheikunde gelegd waren. 



Genoeg om te doen zien, dat martinet den waren weg der weten- 

 schap kende en poogde dezen naar vermogen te bewandelen. En dat 

 ook deze dissertatie van den jeugdigen natuuronderzoeker door anderen 

 als eene aanwinst voor de wetenschap werd beschouwd , wordt bewezen 

 doordat zij in Duitschland herdrukt werd. 



Eene tweede verhandeling die wij hier kortelijk bespreken willen , 

 leert ons hem kennen als een geleerde van eene zeldzame belezenheid. 

 Zij dagteekent uit een veel later tijdperk, namelijk van 1769, toen 

 martinet predikant te Edam was. 



De Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen , waarvan martinet 

 zelf een ijverig lid was en waaraan hij herhaaldelijk bijdragen toe- 

 zond , had de volgende prijsvraag uitgeschreven : 



Wat is er tot nu toe over de natuurlijke historie van 

 ons vaderland geschreven? 



Wat ontbreekt er nog aan? 



Welke is de beste wijze waarop de gemelde geschie- 

 denis zoude dienen geschreven te worden? 



Het prijsantwoord van martinet, dat den 21sten Mei van genoemd 

 jaar met een zilveren medaille bekroond werd, beslaat in zijne verza- 

 melde verhandelingen niet minder dan 240 bladzijden, en toch vervalt 

 de schrijver nergens in uitweidingen , die buiten het kader der drie ge- 

 stelde hoofdvragen vallen, die hij achtereenvolgens in even zoo vele 

 hoofdstukken beantwoordt. 



In het eerste geeft hij eene volledige bibliographie van de schrijvers , 

 zoowel buitenlandsche als binnenlandsche , bij welke men iets vinden 

 kan , dat betrekking heeft tot het een of ander punt der natuurlijke 

 geschiedenis van ons vaderland. Hij heeft daartoe een ongelooflijk groot 

 getal boekwerken, zoo niet alle gelezen, dan toch doorbladerd en tee- 

 kent de bladzijden aan , waar iets over het betrekkelijke onderwerp te 



