IN DE OMSTREKEN VAN HET LAACHER MEER. 43 



en daaruit geene lavastroomen zijn gevloeid; ook is hij veel grooter 

 dan de ware kraters uit den omtrek. 



Dit heeft de geologen er toe gebracht hier niet van een eigenlijken 

 krater te spreken; een vulkanische vorming is hij zeker, daar eene 

 menigte vulkanische produkten uit den omtrek zonder twijfel door hem zijn 

 uitgeworpen en hij het middelpunt van een groot aantal vulkanen vormt. 

 Het Laacher Meer bezit de meeste overeenkomst met de maren van den 

 Eifel , die wij in een vorigen jaargang ' van dit tijdschrift hebben lee- 

 ren kennen. 



Wij zagen toen , dat deze waarschijnlijk hun onstaan te danken hebben 

 aan den aandrang van onderaardsche gassen en dampen, die zich met 

 kracht een uitweg baanden, waarna de aardoppervlakte zakte. Hiermede gin- 

 gen zeer dikwijls uitbarstingen van asch en lavabrokken gepaard , welke 

 dan op de hellingen van de ontstane ketelvormige verdieping nedervie- 

 len , zooals wij vroeger bij het Pulvermaar bij Gillenfeld hebben gezien. 

 Wanneer men de vulkanen van den Eifel goed bestudeert, dan zal 

 men van de gewone ketelvormige verdiepingen tot de eigenlijke kraters 

 alle mogelijke overgangen vinden; uit de eerste is nooit lava gevloeid, 

 en aan de inwendige helling treedt sedimentair gesteente aan de op- 

 pervlakte ; wanneer echter aan zijne hellingen lava en slakken de over- 

 hand hebben , dan moeten wij van een echten krater spreken. 



Wat nu de vorming van den Laacher bergketel aangaat , zoo hebben 

 daaromtrent weder verschillende meeningen onder de geologen geheerscht. 

 Die , welke tegenwoordig het meest gehuldigd wordt , is deze , dat het 

 Laacher Meer een werkelijk maar is , dat het wel van vulkanischen oor- 

 sprong doch geen krater is. 



Evenals de maren van den Eifel , is ook dit waarschijnlijk daardoor 

 ontstaan , dat door herhaalde onderaardsche dampontwikkeling , de bo- 

 dem al dieper en dieper zakte. De tuffen, welke in de nabijheid van 

 het Laacher Meer verspreid zijn en die , zooals wij straks ook zien 

 zullen , niet in éénmaal zijn uitgeworpen , brengen ons er toe , aan te 

 nemen dat er meer dan ééne verzakking heeft plaats gehad. 



Nadat wij nu een kort begrip van dit maar gekregen hebben , en wij 

 voor nadere bijzonderheden naar de werken van von dechen 2 en 



1 Zie "Eene wandeling door den vulkanischen Eifel" Album der Natuur 1881 p. 216 vgg. 



2 Von dechen: Geognostischer Führer zu dem Laacher See und seiner Vulka- 

 nischen Umgelung. Bonn 1864. 



