IN DE OMSTREKEN VAN HET LAACHER MEER. 



45 



al naarmate de kristallen of de grondmassa de overhand heeft ; zij doen 

 zich echter allen als een en dezelfde trachyt-variëteit voor , nl. als 

 oligoklaas-sanidin trachyt. 



Behalve deze bomben vindt men nog andere , welke een eenigszins 

 verschillend voorkomen hebben en uit sanidin-trachyt en kwartstra- 

 chyt bestaan. Wij zullen deze niet beschrijven, doch alleen vermel- 

 den , dat de sanidin-trachyt waarschijnlijk door poreus worden in de 

 witte puimsteen van de tras overgaat. 



Deze trachytbomben , in grootere en kleinere stukken , vormen hoofd- 

 zakelijk het materiaal voor de zoogenaamde trachyttuffen , welke inden 

 omtrek van het Laacher Meer verbreid zijn. Wat de witte puimsteen voor 

 de tras is, dat is de trachyt voor de trachyttuf. Deze laatste kan in 

 drie lagen ontwikkeld zijn , al naar mate de trachytbomben en rapilli , 

 of de grijze trachytpuimsteen of trachytische asch de overhand heeft. 

 Deze asch kan somtijds door chemische werkingen vrij groote vastheid ver- 

 krijgen en dan op tras gelijken, o. a. aan de zuidzijde van het Laacher Meer. 

 Het voorkomen van deze tuf, nl. de puimsteentuf bedekkende , ener 

 langzaam in overgaande, schijnt er op te wijzen dat op de puimsteen- 

 uitbarstingen nieuwe volgden , waarin hoofdzakelijk bomben , rapilli 

 en asch van trachytisch materiaal werden uitgeworpen. Dat de ver- 

 andering niet plotseling plaats vond bewijst de waargenomen overgang 

 van de eene tuf in de andere. De grootste ontwikkeling vertoont de 



trachyttuf aan de helling van 

 Flg - 3 ' het randgebergte om het Laa- 



cher Meer en hij verdwijnt hoe 

 langer hoe meer naar mate 

 men zich er van verwijdert. 

 Hieruit schijnt te volgen dat 

 de Laacher bergketel deze 

 tuf heeft uitgeworpen , het- 

 geen in overeenstemming is 

 met de ligging der tuflagen. Van die ligging geeft nevensgaand figuur 

 eene ideale voorstelling. 



Op onze wandeling om het meer treffen wij nog lagen van een ge- 

 steente aan, dat ons nog niet bekend is. Zij bevinden zich aan de 

 noord-oostzijde (zie het kaartje op bl. 35) en zijn aan de rechterzijde 

 van het voetpad goed waar te nemen. 



Het gesteente is eene gele klei , en is hoofdzakelijk door een mocha- 



a devoQschiet'ei , 

 6 en c tuflagen. 



