48 EENIGE GEOLOGISCHE WAARNEMINGEN ENZ. 



rood poreus gesteente bestaan , dat veel glimmerblaadjes bevat. Het 

 randgebergte is bier zeer steil en bestaat uit lava. Wij hebben hier waar- 

 schijnlijk met een lavastroom te doen , welke uit de "Krufterofen" ge- 

 vloeid is , hoewel de samenhang met dezen vulkanischen berg niet 

 duidelijk is. Men noemt deze lavamassa "der Lorenzfelsen." 



Evenzoo treffen wij aan de noord- westzij de van het meer groote lava- 

 brokken aan, waarvan het gesteente dichter en donkerder van kleur 

 is, en welke waarschijnlijk van den lavastroom afkomstig zijn, die uit 

 de "Veitskopf" gevloeid is, Wat den tijd aangaat, waarin deze vulka- 

 nen en dus ook de lavastroomen ontstaan zijn , zoo kan men deze wel 

 eenigszins bepalen. Evenals wij bij de bepaling van den ouderdom van 

 tuffen zagen, zoo moeten wij ook hier nagaan op welke sedimentaire 

 gesteenten de lava rust en welke haar bedekken. Op deze wijze vin- 

 den wij , dat de uiterste grenzen binnen welke de uitbarstingen plaats 

 vonden, aan de eene zijde gevormd worden door den bovensten oligo- 

 ceentijd, aan de andere zijde door den bovensten diluviaaltijd , waarin 

 de loss ontstond. 



Von dechen nam nog een ander middel te baat om dezen tijd te 

 bepalen , nl. de betrekking der lavastroomen tot de dalen , in welke zij 

 gevloeid zijn. Deze dalen moesten reeds vóór de uitbarsting aanwe- 

 zig geweest zijn. Daar echter meestal de tegenwoordige bodem van het 

 dal dieper ligt dan de laagste deelen van den lavastroom en daar die 

 lavamassa op den loop der rivier, welke door het dal stroomt, van 

 invloed moet zijn geweest, zoo ligt het besluit voor de hand, dat na 

 de uitbarsting de rivier hare bedding nog niet geheel had uitgegraven. 

 Hoe hooger boven de rivier zich dus aan den rotswand de lavastroom 

 bevindt, des te ouder is hij. Op deze wijze kan men zeer gemakkelijk 

 den ouderdom der lavastroomen ten opzichte van elkander bepalen en 

 von dechen heeft dit dan ook voor vele in dezen omtrek aanwezige 

 gedaan. 



Er zou nog zeer veel op deze wandeling zijn op te merken, waar- 

 van de beschrijving stof zou leveren tot eene uitvoerige monographie. 

 Het medegedeelde is echter voor ons doel voldoende , daar de genoemde 

 werken ons meer bijzonderheden geven. Mocht de schrijver dezer blad- 

 zijden er in geslaagd zijn een duidelijk denkbeeld daarvan te geven en 

 enkelen onder zijne lezers tot eigen waarneming hebben opgewekt, 

 dan is het doel, dat hij zich voorstelde, bereikt. 





