EN DE KLIMAATSVERANDERING IN EUROPA IN HET BIJZONDER. 55 



en met Azië vergeleken nog grooter : 



N.B. N.B. 



Amsterdam. . 52° 22'gem.jl.t.+ 10.90° Irkutsk . . . . 52° 17'gem.jl.t, + 0.34° 



„ zomer „ + 18.80° „ zomer „ + 16.38° 



„ winter „ + 2.70° „ winter „ — 17.27° 



Edinburg. . . 55° 58'gem.jl. „ + 8.37° Barnaul . . . . 53° 20'gem.jl. „— 0.35° 



„ zomer „ + 14.07° 1 „ zomer „ + 16.57° 



„ winter „+ 3.37° „ winter „ — 18.— ° 



Het verschil in plantengroei naar gelang van continentaal of eilanden- 

 klimaat vindt zijn oorzaak in den aard der gewassen: of zij veel hitte 

 of een steeds gematigde temperatuur noodig hebben , of zij al of niet tegen 

 sterke vorst bestand zijn en of zij een zeer vochtige dan wel een meer 

 droge lucht tot hun bestaan vereischen. Zoo heeft men b. v. op de kust 

 van Devonshire oranjeboomen tegen schuttingen geplant, vrucht zien 

 dragen , terwijl in het noordoosten van Ierland de mirtenboom even 

 weelderig groeit als in Portugal ; nochtans kan de wijnstok op de gan- 

 sene westelijke kust van Europa tot aan het midden van Frankrijk ner- 

 gens gekweekt worden; daarentegen werden door von humboldt de 

 heerlijkste druiven te Astrachan gezien 2 . Hongarije levert uitmuntenden 

 wijn , ofschoon de wintertemperatuur er lager is dan het noordelijkst 

 gedeelte van Schotland , waar niet het minste ooft meer gekweekt kan 

 worden , ja zelfs lager dan op de Faroër-eilanden , waar de beuk en de 

 eik niet eens meer kunnen gedijen. 



Gedurende den korten doch warmen zomer kunnen te Tornea op 

 66° 24' N.B. , hoewel de gemiddelde jaarl. temperatuur — 0.53° is , broei- 

 kasplanten zonder bezwaar in de open lucht blijven. De warmte van den 

 zomer in het hooge noorden is namelijk aanhoudend en wordt niet zoo 

 veelvuldig , als dit bij kustenklimaat het geval is, door stormen verminderd. 



De oorzaak van het verschil tusschen het klimaat der kusten en van 

 het binnenland is niet ver te zoeken : aangezien , zooals wij boven reeds 

 gezegd hebben, de barometrische storingen steeds op de kusten aanko- 

 men en grootendeels hun weg langs de kusten vervolgen , zijn de weers- 

 toestanden voor die landstreken in hoofdzaak: Z.W. winden, regen, of 

 bij windstilte mist ; de Britsche Eilanden geven hiervan een voorbeeld. 





1 Men ziet hieruit dat te Edinburg de zomerwarmte nog 0.29° lager is dan te Ar- 

 changel aan de Witte Zee! 



8 V. humboldt, Kosmos , vert. door beima, dl. I, p. 339. 



