DE METEOORSTEENEN. 75 



grootte en in lichtglans toeneemt, zich vrij snel aan den hemel ver- 

 plaatst , om daarna , met groot gedruisch , uit elkander te spatten , waarna 

 een grooter of kleiner getal steenen op den grond neervalt. ' Bij helder 

 weder is het licht , dat de vuurbollen verspreiden , des nachts dikwijls 

 zeer aanzienlijk; niet zelden is het sterker dan dat der volle maan en 

 wordt zelfs met het daglicht vergeleken. Hunne schijnbare middel- 

 lijn loopt zeer uiteen; dikwijls is zij grooter dan die der zon. De 

 hoogte , waarop zij licht beginnen te geven , kan uit waarnemingen , 

 op verschillende plaatsen gedaan , worden afgeleid ; zij komt omstreeks 

 overeen met de uiterste grenzen van onzen dampkring. Hunne baan 

 is , in de meeste gevallen , min of meer gebogen en maakt een groo- 

 teren of kleineren hoek met de aardoppervlakte. De snelheid , waarmede 

 de vuurbollen zich voortbewegen , is grooter dan die , welke wij aan 

 aardsche voorwerpen kunnen mededeelen : zij bedraagt van 30 tot 60 , 

 soms zelfs 75 kilometers in de secunde en is dus 60 tot 150 malen grooter, 

 dan die van een kanonskogel , welke juist het geschut verlaat. Zij komt 

 omstreeks overeen met die , waarmede de planeten zich in hare banen 

 voortbewegen : Mars doorloopt 24 en Mercurius 49 kilometers in de secun- 

 de. Bij het doorklieven van den dampkring wordt echter, door de wrij- 

 ving , die zij daarin ondervinden , die snelheid zeer verminderd. Was 

 dit niet het geval, dan zouden de meteoorsteenen op aarde de grootste 

 ongelukken veroorzaken. De dampkringslucht werkt hier echter als een 

 demper, zooals later uitvoeriger zal worden medegedeeld. 



In hunne snelle vaart laten de vuurbollen , evenals de locomotieven, 

 een lichtenden of dampvormigen staart achter , die dikwijls geruimen 

 tijd na het vallen der steenen zichtbaar blijft. 



Slechts bij uitzondering verspreiden de vuurbollen bij dag zooveel 

 licht , dat het , naast het zonlicht , kan worden waargenomen , zooals 

 die van Laigle. In den regel ziet men dan eene dampwolk , die zich 



1 Niet altijd vallen uit de vuurbollen meteoorsteenen naar beneden. Sommigen schij- 

 nen geheel uit gassen en dampen te bestaan. Daartoe behooren o. a. die, welke den 

 4den Maart 1863 in ons geheele vaderland werd waargenomen en in den omtrek van 

 Eindhoven uiteenspatte. (Zie: Album der Natuur 1863, blz. 209 tot 224 en 383 en 334). — 

 Ook van den vuurbol, welke in den nacht van 12 op 13 Maart 1882, te 1 ure, op ver- 

 schillende plaatsen in de provincie Groningen en ook in Noord-Holland, is waargenomen, 

 zijn geen meteoorsteenen gevonden, ofschoon men op verschillende plaatsen, op mijn 

 verzoek, een nauwkeurig onderzoek heeft ingesteld. 



