76 DE METEOORSTEENEN. 



snel voortbeweegt , nu en clan schijnt te sidderen en te beven en waaruit 

 de meteoorsteenen te voorschijn komen. 



Door de aanzienlijke hoogte , waarop de meeste vuurbollen uiteen- 

 barsten, duurt het dikwijls eenige minuten, voordat het geluid, het- 

 welk daarbij ontstaat , tot de waarnemers doordringt. Het is meestal 

 zeer sterk en wordt met het afvuren van zwaar geschut, het rollen 

 van den donder , het fluiten van kogels , het scheuren van geweven 

 stoffen enz. vergeleken. In het algemeen wordt het op grooten afstand 

 waargenomen ; bij den bovengenoemden meteoorsteen-regen te Laigle , 

 hoorde men de ontploffingen op een afstand van 120 kilometers (22 

 uren gaans) in den omtrek dier plaats en bij dien van Orgueil , in 

 het departement Tarn-et-Garonne , den 14<ïen Mei 1864, op meer dan 

 360 kilometers (65 uren) in de rondte. In andere gevallen dringt het 

 geluid niet zoover door; bij den metoorsteen-val te Blauwkapel, op 

 den 2<len Juni 1843, hoorde men het slechts op 20 tot 25 kilometers 

 (nog geen 5 uren gaans). 



Zelden neemt men ééne enkele ontploffing waar; meestal hoort men 

 twee of drie, van verschillende sterkte, die, na eenigen tijd, op 

 elkander volgen. 



Dikwijls is de temperatuur der meteoorsteenen, op het 

 oogenblik dat zij de aarde bereiken , zoo hoog , dat men ze niet met 

 de hand kan aanraken , zonder deze te branden. Eenigen hebben zelfs , 

 bij hunnen val op hout, stroo en dergelijke licht ontvlambare voorwer- 

 pen, brand gesticht, waarvan wij op blz. 79 een paar voorbeelden zullen 

 mededeelen. Deze hooge temperatuur bepaalt zich echter , naar het 

 schijnt, tot hunne oppervlakte, terwijl het binnenste gedeelte daarvan 

 zeer koud is. De meteoorsteen, welke den 14den Juli 1860 te Dhurmsala 

 in Pendsjab (Engelsch-Indië) viel, werd bijna terstond na zijne komst 

 op aarde in stukken gebroken, en de omstanders waren zeer verwon- 

 derd over de buitengewoon lage temperatuur der binnenste deelen. 

 Deze koude brengen zij mede uit de hemelruimte , waarin zij hebben 

 rondgezworven. 



Somtijds echter is óok de temperatuur van de oppervlakte der 

 meteoorsteenen , bij het vallen , lager. Bij dien te Blauwkapel nam 

 men , spoedig na het nederploffen , geene hooge temperatuur waar. — 

 Bij een anderen, welke, den 3den Januari 1877, bij Warrenton, in 

 Missouri , viel , deed de warmte daarvan wel is waar de sneeuw en 

 den bevroren grond ontdooien , maar de steen kon , terstond daarna , 



