84 DE METEOORSTEENEN. 



De figuren van widmannstüdten kunnen niet worden voortgebracht 

 op ijzer, dat, in gesmolten toestand, door de kunst is bereid en ken- 

 merken het meteoorijzer. 



Slechts zelden heeft men meteoorijzer op Aarde zien vallen: gedu- 

 rende meer dan ééne eeuw heeft men dit niet meer dan drie malen 

 met zekerheid waargenomen , nl. : te Hradschina bij Agram , den 26sten 

 Mei 1751; te Braunau, in Bohemen, den 14den Juli 1847 en te Tabarz, 

 in Thüringen, den 18<len October 1854. Gedurende ditzelfde tijdsver- 

 loop zijn in Europa 190 regens van meteoorsteenen , sommigen bestaande 

 uit vele duizenden stukken, waargenomen, zoodat op 60 steenregens 

 slechts één val van meteoorijzer voorkomt. 



Door de figuren van wiDMANNSTaDTEN zijn wij echter in staat een 

 aantal stukken metallisch ijzer, die op verschillende plaatsen zijn ge- 

 vonden , voor meteoorijzer te erkennen. Dat zij geen voortbrengselen 

 der nijverheid zijn, is zeker: vroeger had men geene middelen om ze 

 te vervaardigen ; want , hetgeen wij in onze hoogovens smelten , is kool- 

 stof houdend gietijzer , terwijl het meteoorijzer koolstofvrij is. Eerst nadat 

 bessemer, in 1856, langs een nieuwen weg, geleerd had, het gietijzer 

 zijne koolstof te doen verliezen , zou dit mogelijk zijn , terwijl de meeste 

 ijzermassa's reeds veel vroeger zijn gevonden. 



Terwijl de meeste meteoorsteenen, aan de lucht, spoedig verweeren 

 en daardoor onkenbaar worden, bedekt zich het meteoorijzer slechts 

 langzaam met eene laag van roest, welke het inwendige tegen den 

 invloed van vocht en lucht beschermt; bovendien beschut daartegen 

 ook de korst, waarmede het reeds bij den val is voorzien. 



Van de meeste stukken meteoorijzer (door daubrée Holosideren ge- 

 noemd) kent men den tijd niet, waarop zij uit den hemel zijn gevallen. 

 Onder de talrijke voorbeelden daarvan noemen wij dat van Caille , 

 hetwelk in de verzameling van het Parij ssche Museum wordt bewaard 

 en niet minder dan 540 kilo weegt; het is in fig. 2 voorgesteld. Zijne 

 oppervlakte is , in alle richtingen , voorzien van gaten , die men vroe- 

 ger meende dat door menschenhanden daarin waren gemaakt. Zij zijn 

 echter gevormd door het verweeren van het troïliet. Deze ijzermassa 

 werd in 1828 gevonden, door brard , aan de deur van de kerk van 

 het dorpje Caille, in het departement der Alpes-Maritimes. In den om- 

 trek was zij bekend onder den naam van pierre de fer en men ver- 

 haalde dat zij vóór 200 jaren , na een hevig onweder , op een berg 

 in de nabijheid van Audibert werd gevonden. 



