104 DE METEOORSTEENEN. 



De hooge temperatuur, diede meteoorsteenen bij hunne 

 komst op aarde bezitten, moet dus worden toegeschre- 

 ven aan den weerstand der lucht, dien zij in den damp- 

 kring ondervinden. Daardoor zal een gedeelte daarvan gesmol- 

 ten worden en vervluchtigen , voor zij den grond bereiken. De gassen 

 e n dampen, die daarbij ontstaan en , door den gloeienden steen aan- 

 gestoken , in de lucht verbranden , vormen het lichtverschijn- 

 s e 1 , dat zij , vooral 's avonds , vertoonen. De verbrandings-pro- 

 d u c t e n en de onverbrande dampen geven aanleiding tot het 

 ontstaan van den staart, dien zij achterlaten. 



Zooals wij vroeger mededeelden, valt meestal uit één vuurbol meer 

 dan één meteoorsteen op den grond. Het aantal daarvan kan soms , 

 zooals bij den blz. 77 vermelden val van Pultusk, meer dan 100.000 

 bedragen. Daar bijna alle meteoorsteenen geheel met eene gesmolten 

 korst zijn omgeven, nam haidinger aan, dat een vuurbol, zelfs wan" 

 neer hij zich in de ruimte als ééne enkele massa vertoont, uit een 

 zwerm van afzonderlijke lichamen of meteoorsteenen bestaat , welke , reeds 

 voor hunne komst in den dampkring der Aarde , van elkander ge- 

 scheiden waren. Hij kon echter het uiteenspringen van meteoorsteenen , 

 bij het hevige ontploffen, hetwelk het nedervallen dier massa's voor- 

 afgaat, niet ontkennen, waarmede de veelhoekige vorm en de afge- 

 stompte kanten, die men bij vele dier lichamen waarneemt, volkomen 

 in overeenstemming is. Beide verschijnselen werden door hem toege- 

 schreven aan de uitzetting , welke de buitenste , gloeiend geworden korst 

 ondervindt, terwijl het binnenste van den steen nog de lage tempera- 

 tuur der hemelruimte bezit. Daardoor wil hij ook de scheuren en 

 spleten aan de oppervlakte van vele meteoorsteenen verklaren. 



Daar het zeker is , dat vooral de voorzijde van een meteoorsteen 

 bij het doorklieven der lucht aan eene zeer aanzienlijke drukking is 

 blootgesteld, heeft de Fransche natuuronderzoeker daubrée proeven 

 genomen over den invloed , dien zeer sterk samengeperste gassen op 

 metalen uitoefenen. Hij gebruikte in de eerste plaats buskruit , hetwelk 

 hij liet ontploffen , zoodat de daarbij gevormde gassen op de blok- 

 ken moesten inwerken. Daarbij bleek dat zij daarin holten te weeg bren- 

 gen en , zoowel in zink als in ijzer, de vingervormige indruksels doen 

 ontstaan , die men bij sommige meteoorsteenen , o. a. bij dien van 

 Blauwkapel waarneemt. 



Verder onderzocht hij, of door nog sterker samengeperste gassen, 



