DE METEOORSTEENEN. 105 



metaalmassa's in veelhoekige stukken kunnen worden gebroken , waar- 

 door dan het uiteenspringen van de meteoorsteenen en ijzer-meteorieten 

 zou kunnen verklaard worden. Delaunay en von reichenbach schrijven 

 dit verschijnsel toe aan de geweldige drukking der lucht tegen de 

 voorzijde van deze lichamen , bij het doorklieven van den dampkring. 



Daubrée gebruikte, om eene zeer sterke gasdrukking op voorwer- 

 pen uit te oefenen , dynamiet , hetwelk in patronen van 2 tot 5 kilo , 

 werd geplaatst op prisma's van weistaai, die eene vierkante doorsnede 

 van 8,5 c.M. zijde bezaten. Bij het ontploffen daarvan werkte de druk- 

 king der gassen , evenals bij de meteorieten , alleen op ééne zijde. 

 Steeds werden daarbij de prisma's in meer of minder talrijke brok- 

 stukken van veelhoekigen vorm gescheiden ; de breukvlakten waren 

 omstreeks loodrecht op de richting , waarin de gassen werkten , en uit 

 de stukken kon steeds het oorspronkelijke voorwerp worden samenge- 

 steld. Om deze krachtige werking van dynamiet begrijpelijk te maken , 

 vermelden wij dat de gassen, die door de ontploffing daarvan ontstaan , 

 eene drukking van meer dan 30.000 atmospheren ontwikkelen; de in- 

 werking duurt waarschijnlijk niet langer dan 0,00002 seconde , en de 

 daarbij ontwikkelde temperatuur stijgt minstens tot 2000°. 



Op de plaatsen, waar de oppervlakte van het metaal aan de inwer- 

 king der gassen was blootgesteld, vertoonden zich overal groeven en 

 cellen. Zij geleken op die , welke door het afbranden van buskruit ont- 

 staan, doch waren grooter, daar zij middellijnen bezaten van 15 tot 

 18 m.M. en eene diepte van 4 tot 5 m.M.. Aan hare wanden vertoon- 

 den zij een aantal bolvormige uithollingen, die elkander snijden en de 

 plaatsen schenen aan te wijzen , waar de gassen in eene snelle rond- 

 draaiende beweging hadden verkeerd. Sommige cellen vertoonen op- 

 staande randen , die 1 tot 2 m.M. boven de algemeene oppervlakte 

 uitsteken. Verder is de geheele metaaloppervlakte oneffen en bezit 

 het voorkomen van segrijn-leder. 



Ook verdient nog vermeld te worden , dat klei en kwartszand , 

 afkomstig van de wanden van den put , waarin de proeven met dynamiet 

 werden verricht, in de talrijke, zelfs in de nauwste spleten van het 

 metaal waren doorgedrongen. Deze stoffen hadden zich zoo diep en zoo 

 vast daarin gezet, dat zij slechts met moeite konden verwijderd worden. 

 Op eene dergelijke wijze verhouden zich in de meteoorsteenen de 

 zwarte adertjes , die uit dezelfde massa als de korst bestaan , en dik- 

 wijls nog geen m.M. dik zijn. Men kon vroeger niet begrijpen, hoede 



