DE METEOORSTEENEN. 111 



wat men van de vuurbollen moest maken ; wellicht waren zij niet van 

 aardschen oorsprong , maar uit de hemelruimte afkomstig , evenals de 

 kometen , die men aanvankelijk ook voor voortbrengselen van den damp- 

 kring der Aarde had gehouden. 



Door dat gesprek opmerkzaam gemaakt op dit onderwerp , wijdde 

 chladni eene bijzondere aandacht aan de meteoorsteenen; hij bleef 

 nog drie weken te Göttingen, om in de boekerij der Hoogeschool alle 

 voorhanden werken over vuurbollen te raadplegen. De uitkomsten van 

 dit onderzoek legde hij neder in het reeds blz. 70 door ons vermelde 

 werk , waarin hij tevens de ijzermassa van pallas beschreef. Daarin 

 beschouwt chladni het als. uitgemaakt, dat de meteoorsteenen uit de 

 hemelruimte tot ons komen , nadat zij door de aarde zijn aangetrok- 

 ken. "Het zijn", zegt hij, "talrijke, in kleine massa's opgehoopte grove 

 stoffen , die zonder met een hemellichaam in verbinding te staan , in 

 de hemelruimte verstrooid zijn , waarin zij zich zoolang voortbewegen, 

 totdat zij in de nabijheid van de Aarde , of van een ander hemel- 

 lichaam komen en , door de aantrekking aangegrepen , daarop nederval- 

 len. Door hunne uiterst schielijke en door de aantrekking nog versnelde 

 beweging , moet noodzakelijk , wegens hunne sterke wrijving in den 

 dampkring , eene sterke hitte en elektriciteit worden opgewekt , waar- 

 door zij in een brandenden en gesmolten toestand geraken en eene 

 menigte dampen en gassen zich daarin ontwikkelen, welke de massa 

 tot eene aanzienlijke grootte doen opzwellen , totdat zij eindelijk , bij 

 eene nog sterkere ontwikkeling van zulke veerkrachtige vloeistoffen , 

 uit elkander moet springen." 



Nadat eindelijk, door den meteoorsteen- val te Laigle, de oogen der 

 Fransche natuuronderzoekers waren opengegaan, maakten zij eene menigte 

 onderstellingen omtrent het ontstaan der lichamen , onder welke die de 

 overhand behield, volgens welke zij door de vuurspuwende bergen der maan 

 werden uitgeworpen. ' Ook de bekende sterrenkundige olbers en de be- 

 roemde Zweedsche scheikundige berzelius deelden deze meening. De laat- 

 ste verdedigde haar met groote scherpzinnigheid, op gronden ontleend aan 

 de schei- en aardkunde. — Volgens berekeningen van poisson moet, om een 

 lichaam uit het bereik der aantrekking van de maan in die der aarde 

 te doen overgaan, daaraan eene aanvankelijke snelheid van 2315 meters 



1 Vandaar komt de naam Selenieten (maanstcenen), die vroeger dikwijls aan de 

 meteoorsteenen werd gegeven. 



