112 DE METEOORSTEENEN. 



in de secunde worden medegedeeld ; biot vond daarvoor 2525 meters 

 en olbers 2528 meters. Intusschen zijn zulke snelheden, zooals de laatst- 

 genoemde reeds opmerkte , onvoldoende om de beweging der meeste 

 meteoorsteenen te verklaren. Slechts in zeer enkele gevallen zou de 

 richting der worpbeweging den meteoorsteen juist naar de aarde voeren ; 

 bijna altijd zal een lichaam, dat van de maan, met de aangegeven snel- 

 heid , werd voortgeslingerd , in eene elliptische of parabolische baan , 

 rondom de aarde loopen. 



Deze onderstelling is dan ook spoedig gebleken onhoudbaar te zijn , 

 zoodat alleen die van chladni in de wetenschap heeft stand ge- 

 houden. 



Zij werd verder uitgewerkt en met de neveltheorie van laplace in 

 verband gebracht door onzen landgenoot von baumhauer (l. c.) Deze 

 toonde reeds in 1844 aan , dat de meteoorsteenen niet anders zijn dan 

 uiterst kleine planeten, waarmede ons zonnestelsel om zoo te zeggen 

 is vervuld , en wier aantal vroeger veel aanzienlijker was dan thans. 

 Tevens trachtte hij verband aan. te toonen tusschen de groote pla- 

 neten , hare wachters , de kometen , kleine planeten , vuurbollen , 

 vallende sterren , meteoorsteenen , het zodiakaal- en noorderlicht. Het 

 laatste verschijnsel wordt, volgens hem, veroorzaakt doordien ijzer, in 

 fijn verdeelden toestand, hier en daar in de hemelruimte is ver- 

 spreid. Door de magnetische kracht der Aarde aangetrokken , zal het 

 zich voornamelijk naar de magnetische polen daarvan begeven. Wan- 

 neer dit fijnverdeelde meteoorijzer in den dampkring komt , zal het daar 

 verbranden , evenals het zelfontvlambare ijzer , dat door reductie van 

 het zuringzure zout, in het klein wordt verkregen. Daarbij zou het 

 lichtverschijnsel ontstaan , hetgeen wij poollicht noemen en tevens het 

 vallen van meteoorstof op hooge breedte en de magnetische storingen 

 gedurende de poollichten verklaard worden. 



Toen deze denkbeelden werden uitgesproken , schenen zij velen 

 veel te gewaagd toe , en berzelius , die tot zijn dood een voorstander 

 bleef de van lunarische theorie der meteoorsteenen , deelde den jongen 

 geleerde eene onverdiende bestraffing toe. 



Later is echter dit verband meer en meer gebleken. Onze landgenoot 

 hoek toonde in 1865 tot '68 aan 1 dat er stelsels van kometen zijn, 

 waarvan de deelen , als afzonderlijke lichamen , jaren na elkander tot 



' Zie o. a. : Album der Natuur 1873 blz. 361, 



