116 OVER HET METEN VAN AANTREKKINGSKRACHTEN. 



de theorie besproken , die men bij de beweging der maan , van enkel e 

 planeten (voornamelijk Mercurius) en van de Encke'sche komeet heeft 

 opgemerkt. 



Het is volgens oppolzer volstrekt niet zeker, dat die afwijkingen 

 door eene onnauwkeurigheid der theorie van newton veroorzaakt wor- 

 den. Het kan zeer goed zijn , dat eenige lichamen van ons zonnestelsel 

 nog onbekend zijn , zoodat niet alle aantrekkingen in rekening kun- 

 nen gebracht worden. 



Men weet hoe de storingen in de beweging der planeet Uranus 

 geleid hebben tot de ontdekking van Neptunus. De fransche sterren- 

 kundige leverrier kwam evenzoo op het denkbeeld , dat de storingen , 

 die men bij Mercurius waarnam, misschien de aanwezigheid van een 

 of meer nieuwe planeten konden verraden, binnen de loopbaan van 

 Mercurius. Hij meende dat deze planeten gezien konden worden als 

 zwarte schijfjes bij haar overgang over de zon. Hoewel zulk een waar- 

 neming nog niet gedaan is — eenige opgaven, die daaromtrent ver- 

 meld zijn , schijnen aan andere oorzaken toegeschreven te moeten wor- 

 den — blijft de verklaring zeer goed mogelijk. 



De komeet van Encke beweegt zich eenigszins anders dan de bere- 

 keningen aangeven. Men heeft gepoogd deze afwijking te verklaren 

 door een weerstand , dien de komeet bij hare beweging zou ondervinden , 

 ten gevolge van fijn verdeelde stoffen in ons zonnestelsel. Yolgens de 

 berekening van oppolzer levert zulk eene verklaring goede uitkomsten 

 op. Dit zou eenvoudig bewijzen, dat behalve de algemeene aantrek- 

 king nog andere krachten bij de beweging der hemellichamen in het 

 spel zijn, zonder afbreuk te doen aan de theorie van newton. Er is 

 inderdaad volgens oppolzer geen noodzakelijkheid, om aan die een- 

 voudige theorie iets te veranderen. 



De wet der algemeene aantrekking is in de laatste jaren, behalve 

 door de beweging der hemellichamen, nog op andere wijze bevestigd, 

 en wel door rechtstreeksche metingen. 



Uit de theorie moet namelijk in de eerste plaats volgen : dat het 

 gewicht van een voorwerp afneemt, als men het van de oppervlakte 

 der aarde verwijdert. De kracht, die de aarde uitoefent, moet van den 

 afstand tot het middelpunt afhangen. Hoe grooter die afstand , des te 

 geringer het gewicht. De vermindering , die een bepaald gewicht moet 

 ondergaan , door het op een gegeyen hoogte te brengen , is uit de wet 

 van newton gemakkelijk te berekenen. 



