OVER HET METEN VAN AANTREKKINGSKRACHTEN. 127 



vinden , heeft men wel geen reden , om aan de geloofwaardigheid van 

 hengler te twijfelen, maar men moet aan die uitkomsten toch niet al 

 te veel gewicht toekennen. 



Van hengler kon men aanvankelijk niets anders te weten komen 

 clan dat hij een leerling van gruithuisen geweest is en dat hij in 1830 

 en 1831 als kandidaat in de philosophie en de theologie in München 

 gestudeerd heeft. Daarna was hij spoorloos verdwenen. 



Bij nader onderzoek kwam aan het licht , dat hij slechts korten tijd 

 te München vertoefde , om zich aan de wiskunde en de sterrenkunde 

 te wijden , terwijl hij de studie der theologie , die hij vroeger beoefende , 

 wilde laten varen. Hij kon echter de noodige gelden niet bijeenkrij- 

 gen , die een langer verblijf aan de universiteit vereischte , hoewel hij 

 privaat-onderwijs gaf, luchtballons vervaardigde en uitvindingen op het 

 gebied der optica deed. Hij heeft later zijn leven als geestelijke op een 

 klein plaatsje doorgebracht, maar de liefde voor de natuurkunde bleef 

 hem bij en hij heeft o.a. nog een uitstekenden verrekijker vervaardigd. 



Het vraagstuk der directe meting van de aantrekking der maan is 

 in de laatste jaren weer opgenomen door eenige engelsche natuurkun- 

 digen. Een comité van de British Assocation belastte zich met dit onder- 

 zoek. De uitkomsten der voorloopige proefnemingen werden in 1881 opeene 

 vergadering te York door g. h. darwin en horace darwin meegedeeld. 



Het beginsel , waarop de waarnemingen berustten , werd door den be- 

 roemden natuurkundige william thomson aan de hand gedaan. 



Een zwaar koperen gewicht werd aan een dunnen draad opgehangen. 

 Een kleine spiegel hing aan twee even lange cocondraden , waarvan de 

 eene was vastgemaakt aan het gewicht, de andere aan een vast voor- 

 werp. De minste beweging van den slinger verried zich door een draaiing 

 van den spiegel. Deze kon zeer nauwkeurig bepaald worden door mid- 

 del van een kijker. Onder den kijker was een verdeelde schaal aange- 

 bracht, waarvan men het spiegelbeeld door dien kijker kon waarne- 

 men. Uit de verplaatsing van het beeld kon de wenteling van den 

 spiegel en daardoor de verandering in stand van den slinger worden 

 bepaald. 



Deze methode is zeer gevoelig. Zij werd ook door zöllner bij de 

 waarneming van den horizontalen slinger en door von jolly bij zijne 

 balansproeven gevolgd. 



Om den invloed van toevallige storingen te verminderen , werd de 

 slinger in een mengsel van alkohol en water geplaatst. 



