128 OVER HET METEN VAN AANTREKKINGSKRACHTEN. 



Bijzondere voorzorgen werden genomen om de temperatuur van het 

 werktuig standvastig te houden. 



Het bleek, dat eene verandering in richting van den slinger, die 

 0,005 seconden bedroeg , kon waargenomen worden. De gevoeligheid 

 was zoo groot , dat het werktuig een anderen stand aanwees , naarmate 

 een waarnemer 'op een afstand van 16 of 17 voet zich bevond. Een 

 dikke muur , waaraan de slinger bevestigd was , bleek zeer sterk onder- 

 hevig aan den invloed van vochtigheid en kleine stooten. Eene veran- 

 dering in helling was duidelijk aan den slinger merkbaar , als bij voch- 

 tig weer een geringe hoeveelheid water op den muur neersloeg. Later 

 werd daarom de slinger bevestigd aan een koperen buis, die rondom 

 door water omgeven was. 



De afwijkingen van den draad werden in de richting van den meri- 

 diaan gemeten. Men nam eene dagelijksche periode van slingeringen in 

 den meridiaan waar. Om 6 uur 's morgens stond de slinger het meest 

 naar het Zuiden , om 6 uur 's avonds het meest naar het Noorden. De 

 gemiddelde dagelijksche stand bewoog zich gedurende verscheidene 

 weken , waarin waarnemingen gedaan werden , voortdurend naar dezelfde 

 richting. Soms bleef de slinger gedurende eenige dagen vrij rustig , 

 dan weer was hij veel beweeglijker. 



Er werd in het verslag voorgesteld , om de inrichting van het instru- 

 ment nog een weinig te veranderen en dan de waarnemingen voorttezet- 

 ten. De mogelijkheid is aangetoond, om de aantrekking der maan te 

 meten , maar de engelsche geleerden betwijfelen het , of men op de 

 oppervlakte der aarde aan den slinger een behoorlijk vast steunpunt 

 kan geven. 



Zoo staat het tegenwoordig met dit vraagstuk. Men ziet hoe de wet 

 der algemeene aantrekkingskracht op de meest verschillende wijzen 

 onderzocht en altijd bevestigd is geworden. Slechts enkele zaken uit 

 de geschiedenis dezer theorie hebben wij aangevoerd; genoeg echter 

 om te doen zien , dat ook op dit gebied nog vele belangrijke uitkom- 

 sten van het natuuronderzoek te verwachten zijn. 



