INSTINKT. 143 



Een ieder, die, vooral na onstuimig weer, wel eens langs het strand 

 gewandeld heeft moet zich de , bijna niet als dieren herkenbare , zoo- 

 genoemde zeenetels of kwallen herinneren , die , levend , met hun klok-*- 

 vormige lichamen , doorschijnend met blauwen of rooden weerglans , tot de 

 schoonste zeebewoners behooren. Bij hen hebben de, aan de oppervlakte 

 van het lichaam gelegen celgroepen , die de zintuigen vertegenwoordigen , 

 een nog weinig van dien der overige cellen afwijkenden vorm. Iedere, 

 meestal nog uit een enkele cel bestaande spier staat door een meer of min- 

 der duidelijk te herkennen zenuw daarmede in verband. Met den op bldz. 

 140 vermelden vorm vergeleken, is hier dus een nieuwe schrede gedaan 

 op den weg, die meer en meer tot volkomen arbeidsdeeling moet lei- 

 den. In verband daarmede staat nu ook grooter verschil in vorm; de 

 spieren en zenuwen zijn reeds, zij het ook nog niet zoo duidelijk als 

 bij hooger ontwikkelde dieren, door ontleedkundige of histologische , 

 in de weefselleer te huis behoorende, kenmerken van elkander te on- 

 derscheiden. 



Reeds bij de wormen treffen wij zintuigen aan, die grootere ver- 

 schillen vertoonen , groot genoeg om ons de zekerheid te geven , dat 

 deze dieren in staat zijn verschillende indrukken te krijgen, meer dan 

 één zin hebben. Bij de wormen en de stekelhuidigen vinden wij ook 

 voor het eerst een eigenaardigheid, die bij alle overige dieren stand- 

 vastig is. Er ontstaat een inwendig, in het midden van alle zintui- 

 gen, centraal, gelegen gedeelte van het zenuwstelsel. Daarheen wordt 

 de, op de zintuigen ontvangen prikkel geleid, van daar uit gaat deze 

 op de spieren over. 



De hoogst gewichtige beteekenis van dit orgaan en de belangrijke 

 besparing van arbeid, die er door verkregen wordt, zal een vergelij- 

 king het best duidelijk maken. 



Wie kent tegenwoordig niet reeds door eigen aanschouwing den 

 telephoon; dit werktuig stelt ons in staat in twee, op willekeurigen 

 afstand van elkander gelegen plaatsen de beweging te doen ontstaan , 

 wier inwerking op onze gehoorzenuwen door ons geluid wordt genoemd. 

 Daarbij blijven alle eigenaardigheden, waardoor wij verschillende ge- 

 luiden van elkander onderscheiden, zuiver bewaard. Reeds speelt dit 

 werktuig een belangrijke rol in de samenleving. In vele groote steden 

 en bij den handel , waar tijd geld is en iedere minuut vertraging vóór- 

 of nadeel brengen kan , vindt het een , zich meer en meer uitbreidende 

 toepassing. Dit kan geschieden op twee verschillende wijzen. Kooplie- 



