OVER SPONZEN EN SPONSVISSCHERIJ. 



163 



Fis. 1. 



wij alles wat geen spons is over boord, en houden slechts dezen ach- 

 ter. Voorzichtig worden zij nu in groote glazen flesschen gedaan , om 

 te huis te worden bestudeerd. Evenwel wij kunnen al eenige bijzon- 

 derheden terstond herkennen. Hier is een sterk vertakt hoogrood stuk. 

 Uitwendig gelijkt het veel op een stuk bloedkoraal; doch een enkele 

 aanraking is reeds voldoende om te bespeuren dat het geheel iets an- 

 ders is; tusschen de vingers wordt het namelijk bij den minsten druk 

 plat geknepen. En zoo is het met bijna allen , waarvan de meesten door 

 sterk sprekende kleuren in het oog vallen. 



Beschouwen wij nu den buit van naderbij , dan zien wij op verscheidene 



plaatsen ronde openingen , 

 en reeds bij een zwakke 

 vergrooting met een loupe, 

 nemen wij tusschen die 

 grootere openingen nog 

 kleinere waar, de zooge- 

 naamde poriën. (Zie fig. 1 

 en de schematische afbeel- 

 dingen in fig. 2 , volg. bl.) 

 Een eenvoudige proef, 

 die intusschen met zorg 

 genomen moet worden , be- 

 wijst ons , dat door die 

 poriën het zeewater naar 

 binnen stroomt , om door 

 de grootere openingen weer 

 te worden ontlast. Die proef 

 nu bestaat hierin, dat men 

 een fijn verdeelde kleurstof, 

 bijv. karmijn, in het water strooit; men kan dan de fijne roode kor- 

 reltjes den beschreven weg zien afleggen. Mikroskopisch onderzoek heeft 

 geleerd dat deze poriën de ingangen zijn van nauwe kanalen, die 

 uitmonden in wijdere min of meer kogelronde holten. De wand van de 

 verwijdingen wordt gevormd door trilharen dragende cellen en worden 

 zelve daarom "trilkamers" genoemd. Nu is het klaar dat het nut van 

 deze trilkamers juist gelegen is in hun binnenwand met ciliën , die 

 door hunne beweging ook het water in beweging brengen en dit dan 

 verder in een ander kanaal voortstuwen. Dit afvoerende kanaal verbindt 



Aplysina aerophoba N. Vergroot 

 Naar F. S. Schulze. 



