OVER SPONZEN EN SPONSVISSCHERIJ. 175 



lijk beoordeelen , en de lust om een aardigheid te zeggen zal hier wel 

 een groote rol hebben gespeeld. 



De oude Grieken hadden verschillende woorden voor menschen die 

 sponzen vischten , die er naar doken , die hen afsneden van de rotsen 

 enz. Ons woord spons zelf is met het grieksche onoyylat. of mtoyyoq nauw 

 verwant. Onder de eerste personen van wie wij lezen dat hij een spons 

 als toiletartikel gebruikte , behoort niemand meer of minder dan hefais- 

 tos; als hem, terwijl hij aan het werk is, bericht wordt dat thetis 

 hem wenschte te spreken, gaat hij zich eerst reinigen. 



"Wiesch met een spons het gelaat in het ronde en beide de handen , 

 "Wischte den krachtigen hals en de harige borst 5". . . . 



Zoo staat er in de Ilias (XVIII, 414, 415.) In een drama van aris- 

 tophanes, de Wespen, laat philokleoon zijn schoenen wasschen met 

 een spons. De romeinsche krijgslieden droegen sponzen onder het har- 

 nas om een zachte, veerkrachtige onderlaag te hebben, enz. enz. Ik haal 

 deze voorbeelden slechts aan om te doen zien dat van oudsher sponzen 

 daar gebruikt werden ; zij schijnen dus voor een 3000 jaar in dat gedeelte 

 van de Middellandsche Zee reeds vrij talrijk te zijn geweest. En nu 

 nog komen daar de beste soorten van daan en worden slechts op enkele 

 andere plaatsen waschsponzen aangetroffen. 



Wat nu aangaat de geografische verspreiding der gewone sponzen 

 (Euspongia officinalis) , zoo kan men zeggen dat de kusten van Dal- 

 matie , Griekenland, Klein- Azië en Noord- Afrika het rijkst zijn, en 

 dat, voor zoover bekend, overigens slechts bij de Bahama-eilanden 

 badsponzen gevonden worden. Wanneer men er eenmaal toe zal zijn 

 overgegaan , de zeeën rondom onze Oost-Indische bezittingen nauwkeurig 

 te onderzoeken, dan zal het misschien blijken dat daar een tak van 

 industrie te scheppen is , die belangrijke voordeden kan opleveren , en 

 waarop ik ook hier de aandacht wil vestigen. Volgens eene mededee- 

 ling van den heer g. f. de brüijn kops, komen er nabij het eiland 

 Kompol op den Z. W. hoek van Borneo , sponsbanken voor. Reden te 

 meer om te dier plaatse nader onderzoek in te stellen. 



Intusschen , gelijk gezegd is , komen de meeste sponzen uit de Middel- 

 landsche Zee ; doch aan de verschillende kusten komen zeer verschillende 

 qualiteiten voor. Nu eens is het skelet hard en stijf, en zijn de vezels 

 dicht ineen geweven , dan weder zeer los , een andermaal bijzonder fijn. 

 Toen ik voor eenige jaren mij te Triest ophield , was ik door de welwil- 



