WANDELINGEN IN DE GRAAFSCHAP ZUTFEN. 185 



vroeg in het voorjaar , en in Mei draagt de plant reeds de eigenaardige 

 dopvruchtjes , die in grooten getale op den bloembodem zijn ingeplant 

 en van lange , wollige , staartvormige aanhangsels voorzien zijn, waar- 

 door het geheel eenigszins op een wilden haarbos gelijk , waarvan wel- 

 licht de inlandsche naam "Wildemanskruid" afkomstig is. In Duitsch- 

 land komt deze plant slechts hier en daar verspreid voor en in het 

 oostelijk gedeelte in het geheel niet. Zij wordt daar wegens de scherpe 

 bestanddeelen wel als geneesmiddel gebruikt, doch bij ons schijnt zij 

 zich niet verder te verspreiden en als eene vluchtelinge uit andere 

 streken te moeten beschouwd worden. 



Op het zand van de hoogere heuvels vond ik in den nazomer in tal- 

 rijke exemplaren de tengere stengels van de kopvormende anjelier (Dian- 

 thus proMfer), die in de gewone duinen volstrekt niet gevonden wordt, 

 ook overigens in ons land zeer zeldzaam is, doch in Duitschland op 

 zonnige heuvels veel voorkomt. Ook eene verwante, de kegelvormige 

 Silene (Silene conica), die hier insgelijks veel voorkomt, is eene ware 

 zandplant , doch deze is niet uitsluitend aan diluviale heuvels eigen , 

 maar komt ook in de duinen voor. 



In het voorjaar prijken hier ook in groote hoeveelheid de fraaie , 

 donkerblauwe bloemen van de liggende eereprijs (Veronica prostrata), 

 een klein plantje , met in de rondte neerliggende , dunne stengels , dat 

 aan drogen grasgrond eigen is, doch alleen in Gelderland, Overijsel 

 en Drenthe voorkomt. Van de grassoorten vinden wij vooral de kleine 

 glanzende stengels van de Avena caryophyllea, eene wilde haversoort, 

 die weer aan zandheuvels en duinen beiden eigen is , evenals het bund- 

 gras (Weingaertneria canescens), dat vooral zeer taai van leven is en 

 hier gevonden wordt op de droogste en schraalste plaatsen , waar andere 

 planten in het geheel niet kunnen bestaan. 



Verder groeien hier nog de wilde veldsla (Valerianetta olitoria), de 

 brem (Sarothamnus vulgaris), die ook weer op bijna zuiver zand groeien 

 kan en in Zwitserland dikwijls geheele berghellingen bedekt , het kruis- 

 bladig walstroo (Galium cruciata), met gele bloemen en kruiswijs ge- 

 plaatste bladen , in Holland zeldzaam , doch in het Zutfensche overal 

 op zandgrond voorkomend, de cypresbladige wolfsmelk (Euphorbia cy- 

 parissias) met talrijke lijnvormige blaadjes, en de Centawea scabiosa, 

 die zeer zeldzaam is in ons land en ook in Duitschland slechts hier 

 en daar voorkomt. Zij is eene verwante van de bekende blauwe koren- 

 bloem en komt , behalve op de Bronsbergen , alleen bij Deventer en bij 



