186 WANDELINGEN IN DE GRAAFSCHAP ZUTFEN. 



Nijmegen voor. Van de gewone korenbloem onderscheidt zij zich door 

 de bijzonder groote , paarse bloemhoofdjes , de stevigheid van den bouw 

 en de vinvormig verdeelde bladen. De plant wordt meer op grazige , 

 droge plaatsen gevonden en ik zag haar dan ook slechts op een der 

 heuvels , die meer begroeid was , doch daar vindt men haar dan ook 

 tot in October bloeiende. 



Aan den voet der heuvels , langs de vochtige oevers der rivier , 

 onder de schaduw van berken en populieren , groeit nog eene andere 

 merkwaardige , zeer zeldzame plant , waarbij wij een oogenblik langer 

 wenschen stil te staan , n.1. de holwortel (Aristolochia Clematitis) , eene 

 plant, die belangwekkend is zoowel om hare levenswijze, als om haar 

 voorkomen. Zij behoort weder tot de zandplanten , maar zoekt toch meer 

 de met gras begroeide en beschaduwde plaatsen en komt ook aan de 

 zeeduinen voor , zooals bij Bloemendaal , Yelzerend , Brederode , enz. 

 Aan de Bronsbergen wordt zij in groote hoeveelheid gevonden; in 

 overig Europa vindt men haar op sommige plaatsen zeer veel , in andere 

 streken daarentegen in het geheel niet. 



Meer bekend is eene gekweekte soort van hetzelfde geslacht, de 

 tabakspij pbloem (Aristolochia Sipho) , die uit Noord- Amerika tot ons is 

 gekomen. Deze wordt veel gebezigd als sterk bebladerde slingerplant, 

 die door hare talrijke , groote en fraaie hartvormige bladen zeer geschikt 

 is voor het begroeien van prieelen , verandah's , enz. terwijl de bloemen 

 onzen aandacht trekken door den hoogst eigenaardigen vorm , die veel 

 op eene tabakspij p gelijkt. Ook de bloemen onzer inlandsche pij pbloem 

 hebben eene vreemde gedaante en eene groenachtig gele kleur; zij 

 hebben den vorm van eene buis , die naar boven verbreed , naar onder 

 eerst vernauwd en daarna ketelvormig verwijd is. Deze bloemen bieden 

 ons een zeer interessant voorbeeld aan van bevruchting door insekten 

 en zijn in dit opzicht vooral onderzocht door den botanicus h. muller 

 te Lippstadt , die ook in het algemeen onze kennis van de betrekkingen 

 tusschen bloemen en insekten aanzienlijk heeft vemeerdeerd. 



De bevruchting heeft , zooals bekend is , bij de bloemen plaats door 

 de aanraking van het stuifmeel uit de meeldraden met de eitjes, die 

 zich in den stamper , d. i. de toekomstige vrucht bevinden. Daartoe 

 moet het stuifmeel eerst op het bovenste gedeelte van den stamper, 

 den zoogenaamden stempel, komen, die daartoe op bijzondere wijze, 

 b.v. door de afscheiding van een kleverig vocht of anderszins , is inge- 

 richt. Daar nu meestal in elke bloem meeldraden en stampers beide 



