WANDELINGEN IN DE GRAAFSCHAP ZUTFEN. 197 



rivierbeddingen te zien aan de sporen , die zij in de weilanden hebben 

 achtergelaten , doch die nu door aanslibbing zijn aangevuld. De Oude 

 IJsel is een zoodanig bekken , dat nog steeds een tamelijk breed water 

 is. Waarschijnlijk vertoonde de loop van den IJsel dus vroeger nog 

 veel meer kronkelingen dan tegenwoordig en schijnt men zich dus 

 reeds in oude tijden met het zoogenaamde "normaliseeren", d. i. het 

 wegnemen van de bochten , te hebben beziggehouden , althans wij vin- 

 den opgeteekend, dat graaf reinotjd III reeds in 1336 eene grift deed 

 graven tot afleiding van den stroom van den IJsel, waardoor de vroe- 

 gere bocht bij Empe een binnenwater werd. 



In den Ouden IJsel heeft zich, zooals op vele andere lage oevers 

 van rivieren een laag veen afgezet, dat nog steeds voortgaat zich te 

 vormen , zoodat een groot gedeelte van het water reeds in eene moe- 

 rassige vlakte is overgegaan. Hier heeft zich, toen het water ophield 

 stroomend te zijn , een sterke plantengroei ontwikkeld , die door de 

 vochtigheid zeer werd begunstigd , terwijl de afgestorvene plantendeelen 

 eene laag teelaarde hebben doen ontstaan , waarop weer vele nieuwe 

 planten konden gedijen. Hierdoor is langzamerhand eene geheel bijzon- 

 dere flora gevormd , want slechts enkele planten kunnen onder deze 

 omstandigheden tieren en tot de veenvorming medewerken. 



Eerst ontwikkelen zich dan verschillende waterplanten, vooral de 

 waterlelies of plompen. Dezen vormen eene groote hoeveelheid blade- 

 ren , die in den winter weer afsterven , de laag slib op den bodem doen 

 toenemen en daardoor de diepte meer en meer doen verminderen. Op 

 deze laag ontstaan dan de talrijke hooger opschietende moerasplanten , 

 waarvan wij in het veen van Empe vooral aantreffen: het dekriet 

 (Phragmites communis) , de egelskop (Sparganium ramosum) , de katte- 

 staart (Lythrum Salicaria) , de moeras-Spiraea (Spiraea Ulmaria) , ver- 

 schillende soorten van Carex , enz. 



Tal van watervogels hebben hier hun woonplaats opgeslagen tusschen 

 de stengels van het riet en de hooge waterplanten; vooral de karkiet 

 leeft hier in groote koloniën en bouwt om de rietstengels zijn kunstig 

 gevlochten nestje , terwijl hij in de zomermaanden de lucht vervult van 

 zijn vroolijk geroep , waaraan hij zijn naam heeft te danken , evenals 

 de koekoek, de hop, enz. naar de hun eigenaardige geluiden zijn 

 genoemd. 



Langs den Ouden IJsel vond ik ook eene bijzondere soort van wolfs- 

 melk (Euphorbia palustris) , die minder algemeen voorkomt dan de 



