DE GROOTE KOMEET VAN 1882. 215 



dat middenlichaam van ons planetenstelsel heenz waaide , om daarna 

 met allengs verminderende snelheid haren terugweg in de ruimte at' 

 te leggen. Finlay , die , zooals wij zeiden , den 8sten September , de 

 zwervelinge had zien aankomen , wachtte haar met den kijker op , 

 toen zij op het punt was tusschen de zon en de aarde door te gaan. 

 Hij zag de komeet schijnbaar den zonnerand bereiken en toen plotse- 

 ling verdwijnen. Ook van de kern , die , ware zij eene planeetachtige 

 massa geweest, zich als een zwart vlekje op de zonneschijf zoude 

 vertoond hebben , was niets meer zichtbaar. 



Men moet derhalve aannemen dat die massa , nog verijld door de 

 werking der zon , tot welke de komeet zeer dicht naderde , zoodat zij 

 zelfs gezegd kan worden door het buitenste gedeelte van haar atmos- 

 pheer te zijn heengegaan, uiterst gering moet zijn geweest. En dit in 

 weerwil harer groote lichtsterkte , die haar nog op den middag zicht- 

 baar deed zijn , iets dat in de geschiedenis der sterrekundige waarne- 

 mingen slechts voor een tiental kometen vermeld wordt. 



Het zoude echter ook kunnen zijn dat niet al haar licht terugge- 

 kaatst licht was, maar dat, zooals men het trouwens ook reeds bij 

 andere kometen vermoed heeft, een gedeelte daarvan aan het gloeien 

 der komeetmassa zelve, toen deze in de nabijheid der zon was , en dus 

 aan een eigen licht, moet worden toegeschreven. 



De spectroskopische waarnemingen, waaraan onderscheidene astrono- 

 men dit licht onderworpen hebben , pleiten daarvoor wel eenigszins. 



Thollon zag op den 18den ; dus daags na den periheliumdoorgang , 

 het kometenlicht als een samenhangend spectrum , van rood tot violet , 

 waarin enkele Frauenhofersche lijnen zichtbaar waren. Vooral duidelijk 

 was de dubbele lijn D , die aan het sodium-liclit eigen is. Hieraan nam 

 hij eene verplaatsing naar het rood waar, beantwoordende aan '/,, tot */,. 

 van den ouderlingen afstand der lijnen , waaruit hij berekende dat de 

 komeet zich toen met eene snelheid van 61 tot 76 kilometers per seconde 

 van de aarde verwijderde , en de betrekkelijke nauwkeurigheid dezer 

 schatting en van de methode waarop zij berust werden later bewezen , want 

 toen door een reeks van tot in Februari van 1883 voortgezette plaats- 

 bepalingen de baan der komeet met groote juistheid bekend was , leidde 

 hij daaruit door berekening af dat de werkelijke snelheid op den 18den 

 September 73 kilometer per seconde moest bedragen hebben. Toch was 

 die snelheid, hoe groot ook, reeds aanmerkelijk verminderd sedert tic 

 komeet op den 17den haar perihelium-zwaai volbracht, indien namelijk de 



