DE AARDSCHÏJDDIM VAN 17 ÏAART. 



Uit de dagbladen vernam ik dat de heer e. h. von baumhauer in 

 de vergadering der natuurkundige afdeeling van de Koninklijke Akade- 

 mie van Wetenschappen op 31 Maart j.1. de gissing heeft geopperd dat 

 de aardschudding, die op 17 Maart te Haarlem, Amsterdam en omstreken is 

 waargenomen, zou kunnen toegeschreven worden aan de toenadering van 

 een meteoriet tot de aarde. Daar ik die vergadering niet heb bijgewoond 

 en het proces-verbaal der zitting nog niet ontvangen heb , zoo zal ik mij 

 hier geheel . onthouden van alle op- of aanmerkingen , waartoe die gis- 

 sing aanleiding mocht geven. Echter ontveins ik niet dat zij mij de woor- 

 den van fontenelle te binnen bracht , die van sommige natuuronder- 

 zoekers van zijn tijd zeide: a il sernble quHls transforment tont en ceaiCils 

 aiment Ie mieux." 



Waarschijnlijker komt mij de gissing voor van den heer amersfoordt , 

 dat namelijk de aardschudding zou teweeggebracht zijn door samenge- 

 drukt gas , dat zich in den bodem bevindt en , tengevolge van verande- 

 ringen aan de oppervlakte, waardoor de drukking plaatselijk af- of toe- 

 neemt, aanleiding kan geven tot bewegingen des bodems die als eene 

 geringe aardschudding merkbaar worden. 



Het is trouwens niet de eerste maal dat zulke aardschuddingen in den 

 omtrek van Haarlem zijn voorgekomen. Zij zijn ook waargenomen op 

 9 September en 19 December 1850 en 24 Mei 1852, in een tijd dus toen 

 de Haarlemmermeer werd drooggemalen en daardoor de drukking plaat- 

 selijk verminderd was. Dat er in den. bodem onder Amsterdam eene 

 aanmerkelijke hoeveelheid koolwaterstofgas is opgehoopt , kan blijken uit 

 de mededeelingen daaromtrent in mijne verhandeling over den bodem 

 van Amsterdam , in 1852 verschenen in de werken van het Koninklijk 

 Nederlandsen Instituut, bl. 78 en 131 van den afzonderlijken afdruk. 

 Uit de laag, door mij diatomeënklei genoemd, die zich op eene diepte 

 van 41 tot 45 meters bevindt, steeg bij hare aanboring uit de ver- 



/ 



