COPPERNICUS. 229 



gen leeftijd zijn vader verloor, docli niet, hoe lang- hij zijne moeder nog 

 mocht behouden. Op voortreffelijke wijze echter werd zijne opvoeding 

 ter harte genomen door zijn oom van moederszijde , lucas watzelrode , 

 die later den bisschoppelijken zetel beklom en grooten invloed op de 

 ontwikkeling en het leven van onzen coppernicus uitoefende. Het eer- 

 ste onderricht ontving hij op de scholen zijner vaderstad ; stellig maakte 

 hij goede vorderingen ; alhans op zijn negentiende jaar werd hij tot 

 voortzetting zijner studiën naar de destijds bloeiende hoogeschool te 

 Krakau gezonden , waar hij drie jaren vertoefde , en zich vooral op de 

 klassieke letteren benevens de mathesis en sterrekunde (toen nog hoofd- 

 zakelijk astrologie) toelegde. Ontwijfelbaar heeft hij hier de eerste gron- 

 dige kennis verworven in de beginselen der wetenschappen , die hij 

 later met zulk een schitterend gevolg zou beoefenen. 



Na zijn verblijf aan de hoogeschool keerde hij naar zijne geboortestad 

 terug, waar juist de koning van Polen als leenheer werd gehuldigd 

 en zijn oom als bisschop van Ermland bevestigd. Dit had grooten in- 

 vloed op het leven van coppernicus , want nu werd in den familieraad 

 besloten , dat ook hij onder de machtige bescherming van zijn oom in 

 dienst der kerk zou treden. Doch eerst mocht hij tot voltooiing zijner 

 studie eene reis naar Italië maken , om daar de hoogescholen , het brand- 

 punt der toenmalige beschaving , te bezoeken. Zoo trok hij op 23-jari- 

 gen leeftijd over de Alpen ; waarschijnlijk vertoefde hij vooraf eenigen 

 tijd te Neurenberg , waar de bekende sterrekundige regiomontanus 

 woonde. Het eerst richtte hij zijne schreden naar Bologna, waar hij 

 voor het wintersemester als student werd ingeschreven , zooals uit een 

 oud inschrijvingsboek is gebleken. Vóór hij hier zijn tweede studiejaar 

 had volbracht , werd hij door den overwegenden invloed van zijn bis- 

 schoppelijken oom gedurende zijne afwezigheid tot domheer van het Erm- 

 landsche kapittel benoemd , eene kerkelijke waardigheid , die door hem 

 gedurende bijna eene halve eeuw tot aan zijn dood werd vervuld, en die hem 

 een onafhankelijk bestaan en vrij aanzienlijke inkomsten bezorgde. Toch 

 duurde het nog geruimen tijd , eer hij zijne hooge betrekking aanvaardde, 

 daar hij verlof ontving om tot voltooiing zijner studiën vooreerst in 

 Italië te blijven. Welken invloed dit verbljjf op de richting en ontwik- 

 keling van zijn geest heeft uitgeoefend, kan worden afgeleid uit de 

 omstandigheid , dat destijds Italië aan de spits der wetenschappelijke be- 

 schaving stond, de herleving der letterkundige studiën vandaar uitging, 

 en van heinde en ver de leergierige jongelingschap daarheen trok , om 



