COPPERNICUS. 237 



meest ontwikkelde vrienden , den geleerde sculteti , verdacht van 

 ketterij , in ballingschap zag vertrekken. Hij zelf werd ook in zijne fa- 

 miliebetrekkingen herhaaldelijk om zijne onafhankelijke gevoelens las- 

 tig gevallen , maar bleef toch tot het einde zijner dagen op zijn post. 

 Omtrent zijne werkzaamheid als arts zijn weinige berichten tot ons 

 gekomen; toch schijnt hij ook als zoodanig bij al zijne andere bezig- 

 heden werkzaam te zijn geweest, zoo zelfs dat in zijne latere dagen 

 een hooge roep van zijne bekwaamheid uitging. Zoo werd hij herhaal- 

 delijk bij de verschillende bisschoppen ter medische assistentie geroe- 

 pen en vroeg ook zijn vriend giese zijn raad. Te Koningsberg is echter 

 in het staatsarchief een merkwaardig stuk ontdekt, waaruit blijkt, dat 

 coppernicus zelfs over de grenzen van het land zijner inwoning en 

 wel in hooge kringen , als arts is geroepen en hulp heeft verleend. 



De hertog albrecht van Pruissen noodigde hem namelijk uit om naar 

 Koningsberg te komen , ten einde medische hulp bij een zijner raadsleden 

 te verleenen ; aan die roepstem heeft de toen bijna zeventigjarige cop- 

 pernicus gevolg gegeven en hij vertoefde eenigen tijd als arts aan het 

 hof van den hertog. 



Doch eene andere en hoogere voldoening zou hem in zijne laatste levens- 

 jaren ten deel vallen. Zijn naam was in de geleerde kringen doorge- 

 drongen; het door hem ontworpen wereldstelsel was nog niet geopen- 

 baard en rustte in zijn stil studeervertrek; toch had hij er reeds zoo- 

 veel aan vrienden en bekenden van meegedeeld , dat aller blikken zich 

 onwillekeurig naar het hoekje wendden , van waar het licht eenmaal 

 moest opgaan. Een jong geleerde kon die spanning niet verduren, noch 

 den tijd van openbaring afwachten. Hij , georg joachim rheticus ge- 

 naamd , nauwelijk 25 jaar oud , professor in mathesis en astronomie te 

 Wittenberg , dus in het brandpunt der hervorming , verliet zijne woon- 

 plaats en begaf zich naar den meester , om uit diens mond de kennis te 

 verkrijgen , die nog steeds aan de wereld werd onthouden. Deze daad 

 heeft grooten invloed op de bekendmaking van het nieuwe stelsel ge- 

 had; rueticus is de elisa van dezen profeet geworden, op hem viel 

 de mantel , toen de laatste was heengegaan. Kwam hij aanvankeljjk 

 slechts voor korten tijd, twee jaren lang is hij bij den meester geble- 

 ven en in al zijne geheimen ingewijd. Te merkwaardiger was zijne handel- 

 wijze, omdat hij kwam midden uit het aan coppernicus on zjjne leer 

 vijandige kamp, niet alleen op wetenschappelijk gebied, maar ook als 

 ketter in de streek, waar geducht tegen de ketterij werd huisgehouden. 



